Algebra...Geometry...သရဲတစ္ဆေ....ယုတ္တိ....Godel...စိတ္တဇ

 Algebra...Geometry...သရဲတစ္ဆေ....ယုတ္တိ....Godel...စိတ္တဇ 

(Facebook Memories မှာ တက်လာတဲ့ ပို့စ်ကို မူရင်းရေးခဲ့တဲ့ date အတိုင်း blog မှာ ပြန်စုတာပါ)

ဟိုးတစ်ရက်က တခြားသူတစ်ယောက်ရဲ့ စာတစ်ပုဒ်မှာ (မင်းခိုက်စိုးစံတို့ တာရာမင်းဝေတို့ရဲ့ အဆိုအမိန့်တွေ ထည့်ရေးထားတဲ့ စာတစ်ပုဒ်မှာ)  algebra က နိမ့်သလိုလို သဘော ရေးထားတာကို ဖတ်လိုက်ရတယ်။ အရှေ့တိုင်းသားတွေဟာ အလွတ်ကျက်ပြီး algebra ကို ကျွမ်းကျင်တဲ့ပုံစံမျိုး။ ပြောရရင် algebra က နိမ့်နေတဲ့ ပုံစံမျိုး ရေးထားတယ်။ ပြီးတော့ prove လုပ်ရတာဟာ Geometry မှာပဲရှိပြီး Algebra မှာ မရှိတဲ့သဘောမျိုး ဖတ်လိုက်ရတယ်။ တကယ်က algebraic proof တွေ ရှိပါတယ်နော်။ 

ဒါပေမဲ့ သူရေးထားတာမှာ အဲဒီအချက်ရယ်၊ မင်းခိုက်စိုးစံက တစ်ဘက်စွန်းဆန်ဆန် (Geometry မရသူတွေကပဲ သရဲတစ္ဆေတွေကို ယုံကြသလိုလို ပြောထားတာ) ကို သူက ကိုးကားထောက်ခံထားတဲ့အချက်ရယ်၊ အဲဒါတွေက လွဲရင်တော့ သူဟာ ပညာကိုချစ်တဲ့စိတ်နဲ့ရေးထားတာမို့ သူ့ Post က ကေင်းပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ Geometry ရတာ မရတာက တစ်ကဏ္ဍ၊ သရဲတစ္ဆေ ယုံတာ မယုံတာက တစ်ကဏ္ဍပါ။ Geometry ရပြီး သရဲတစ္ဆေ ယုံသူ ရှိသလို၊ အဲဒါမရပေမဲ့ သရဲတစ္ဆေ မယုံသူလည်း ရှိတာပဲ။ ကိုယ်လည်း Geometry ချစ်ပေမဲ့၊ သရဲတစ္ဆေကို မယုံပေမဲ့၊ သင်္ချာမရသူတွေ အဲလိုဟာတွေကို ယုံမယ်လို့ စွပ်စွဲတာမျိုးကိုတော့ မကြိုက်။ စွပ်စွဲရင် ရလဒ်က ချစ်စရာကောင်းတဲ့ သင်္ချာကို ပိုမုန်းလာကြတာပဲရှိမယ်။ 

သရဲတွေဘာတွေ ယုံမယုံက တကယ်တော့ သင်္ချာဘာညာနဲ့ မဆိုင်၊ အိုင်ကျူနဲ့လည်း မဆိုင်။ Psychology နဲ့ပဲ ဆိုင်မယ်ထင်တယ်။ 

Kurt Gödel ဆိုတာ တော်လွန်းတဲ့ ထိပ်တန်း သင်္ချာပညာရှင်၊ ယုတ္တိပညာရှင်၊ ဒဿန ပညာရှင်ပေါ့။ အိုင်းစတိုင်းတဲ့ ခင်မင်တဲ့ မိတ်ဆွေ။ ဂိုဒဲ(လ်)စကြာဝဠာ ဆိုတာလည်း နာမည်ကြီးတယ်။ သူ့ စကြာဝဠာမှာဆို အချိန်ခရီးသွားလို့ရတယ်။ ထားပါတော့။ သူက logic ကိုလည်း အားပြုရတဲ့ logician ။ Proof တွေ ဆိုတာက သူ့အလုပ်။ ဒါပေမဲ့ သရဲတစ္ဆေကို ယုံကြည်တယ်လို့ ဖတ်ဖူးတယ်။ ဟုတ်မဟုတ်တော့ မသိ။  ကျွန်တော်ဖတ်ဖူးတာကို ပြောတာ။ ထားပါတော့။ သူဟာ စနိုးဝှှိုက် နဲ့ လူပုလေးခုနစ်ယောက် (မြန်မာမှှု ပြုကြတာကတော့ မနှင်းဖြူနဲ့ လူပုလေး ခုနစ်ယောက်ပေါ့) အဲဒီရုပ်ရှင်ကို အရမ်းစွဲလမ်းတယ်။ အဲဒီ ဇာတ်လမ်းထဲက အဆိပ်ခတ်ထားတဲ့ ပန်းသီးနဲ့ နည်းနည်းပါးပါး ဆက်စပ်နေမလားတော့ မသိ။ (တိုက်ရိုက် ဆက်စပ်ချင်မှလည်း ဆက်စပ်မယ်။) သူ့ကို အစားအသောက်ထဲမှာ အဆိပ်ခတ်ကြမှာလို့ စွဲလမ်းယုံကြည်ခဲ့တယ်။ ဒီတော့ သူ့မိန်းမ ကျွေးတဲ့ အစားအစာ ကလွဲရင် ဘာမှ မစားတော့။ ဖြစ်ချင်တော့ သူအသက်ကြီးနေပြီ ဖြစ်တဲ့အချိန်မှာ (သူ့အသက် ၇၁ နှစ်မှာ) သူ့မိန်းမက ဆေးရုံတက်ရပါလေရော။ ဒီတော့ သူ့အတွက် အစားအစာ လုပ်မပေးနိုင်တော့ဘူး။ ဒီတော့ မစားတော့ဘူးလေ။ သေသွားတာပေါ့။ သူဆုံးတော့ သူ့ကိုယ်ခန္ဓာ အလေးချိန်က ၂၉ ကီလိုပဲ ရှိတော့တယ်။ 

Godel လောက် လောဂျစ်ပိုင်တာ သိပ်မရှိနိုင်။ ဒါပေမဲ့ စိတ္တဇဝင်သွားတော့ logic မရှိတာကိုလည်း စွဲလမ်းသွားတာပါပဲ။ Godel လောက် အိုင်ကျူမြင့်တာလည်း ရှားမယ်။ ဒီတော့ သရဲတစ္ဆေလို ဟာတွေကို ယုံကြည်မှှုဟာ အမြဲတမ်းတော့ အိုင်ကျူတွေ ဘာညာတွေနဲ့လည်း မဆိုင်။ (ယေဘုယျအားဖြင့် ဆိုင်တဲ့ အခါတွေ ရှိမယ်) ဒါပေမဲ့ စိတ္တဇ ဝင်သွားရင်တော့ ဘယ်လောက် အိုင်ကျူမြင့်မြင့်၊ ဘယ်လောက် လောဂျစ်ကောင်းကောင်း ဖြစ်ချင်တာဖြစ်၊ စွဲလမ်းချင်တာ စွဲလမ်းတော့တာပဲ။ ဒါကြောင့် Geometry ရခြင်း မရခြင်းနဲ့ သရဲတစ္ဆေလို အရာတွေကို စွဲလမ်းခြင်း၊ မစွဲလမ်းခြင်းတိုနဲ့တော့ လူတွေရဲ့ အိုင်ကျူတွေ၊ ဗဟုသုတတွေ၊ အတွေးအခေါ် အဆင့်အတန်းတွေကို အမြဲတမ်း သွားဆုံးဖြတ်လို့ မရဘူးဆိုတာကို ပြောချင်တာပါ။ ဒီလို ပြောခြင်းဟာ အဲဒါတွေ မဆက်စပ်နေဘူးလို့ လုံးဝ ပယ်ချခြင်းတော့ မဟုတ်ဘူးနော်။ "အမြဲတမ်း" တော့ မဆက်စပ်ဘူး ဆိုတာမှာ "အမြဲတမ်း" ဆိုတာကို တမင်တကာကို ထည့်ထားတာပါ။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဆက်စပ်နေတာတွေတော့ ရျိပါမယ်။ စကားအထအန နဲ့ အထောက်ခံရတတ်လို့ ပေရှည်ရပါတယ်။ ဆိုလိုချင်တာက ဉာဏ်ဘယ်လောက်ကောင်းကောင်း၊ ကျန်တဲ့ကိစ္စတွေမှာ လောဂျစ်ဘယ်လောက်ကျကျ စိတ္တဇ ဝင်လာရင်တော့ သရဲ၊တစ္ဆေ၊ ဥစ္စာစောင့် ဆိုတာတွေ၊ ဘာသာရေး ထူးခြားဆန်းကြယ် အဖြစ်တွေကို ယုံချင်ယုံကြမှာပါပဲ။ 

(ကောင်းကင်ကို)

သင်္ချာမရှိရင် + ပညာသမားတွေရဲ့ သဘောထား

 (မှတ်ချက်။ ။လင်းသိုက်ညွန့်ကို ချေပတာတော့ မဟုတ်။ သင်္ချာကိစ္စမှာ သူ့ပြောဆိုချက်က ချေပလောက်ရအောင်တောင် ဘောင်မဝင်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အရင်ကတည်းက ရေးဖို့စိတ်ကူးထားတဲ့ အကြောင်းအရာကို ပိုထင်ရှားစေမယ့် အခြေအနေဖြစ်လာနိုင်လို့ ရေးဖြစ်အောင် ရေးလိုက်တာပါ။)

သင်္ချာသာမရှိရင် သိပ္ပံဟာ ဘာဖြစ်သွားမလဲ။ trial and error နည်းနဲ့ပဲ ကြိုးပမ်းရတော့မယ်။ trial and error ဆိုတာက ဒီလို။ ဘလိုင်းကြီးနီးပါး ကြိုးစားကြည့်လိုက်၊ လိုချင်တဲ့ အဖြေ ရမရကြည့်။ မရသေးရင် နောက်တစ်ခါ ထပ်ကြိုးစားကြည့်။ မရမချင်း အကြိမ်ကြိမ်ကြိုးစားလိုက်၊ ပြန်လုပ်လိုက် လုပ်နေရတာ။ Tiral and error နည်းကို အသုံးမဝင်ဘူးလို့ ပြောချင်တာတော့ လုံးဝလုံးဝ မဟုတ်ဘူးနော်။ ကျန်တဲ့နည်းတွေနဲ့ အဆင်မပြေတဲ့ အခြေအနေမှာ အသုံးဝင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ “အဲဒါတစ်ခုတည်းနဲ့သာဆိုရင်” သိပ္ပံဟာ တအားနှေးကွေးသွားမယ်။

ဥပမာ မော်တော်ယာဉ်တွေ၊ လေယာဉ်တွေ၊ ဒုံးပျံတွေကိုသာ သင်္ချာမပါဘဲ trial and error နည်းနဲ့သာ အကြိမ်ကြိမ်စမ်းသပ်ရမယ်၊ လွှတ်တင်ရမယ်ဆိုရင် လူ့အသက်တွေတောင် အကြိမ်ကြိမ်စတေးရတော့မယ်။ (တကယ်ကတော့ သင်္ချာတွေ သီအိုရီတွေ လုံးဝ မပါဘဲလည်း အဲဒီ စက်ကိရိယာတွေ၊ နည်းပညာတွေ အဆင့်ဆင့် ဖြစ်ကို ဖြစ်လာနိုင်စရာမရှိ။)

Pythagoras သီအိုရမ်က အသေးအမွှားကိစ္စရပ်လေတွေက အစ (အသေးအမွှားလို့ ပြောလိုက်ရပေမဲ့ တကယ်ကတော့ အသေးအမွှားမဟုတ်။ သင်္ချာတွေထွင်ခဲ့လို့ လွယ်သွားလို့သာ အသေးအမွှားတွေ ဖြစ်ကုန်တာ)။ အသေးအမွှား ကိစ္စလေးတွေက အစ Relativity သီအိုရီအထိ Pythagoras သီအိုရမ်က အသုံးဝင်ပါတယ်။

နောက်တစ်ခု ဆိုးဝါးတာက ပညာရဲ့ သဘောကို နားမလည်ကြတာ။ ပညာရေးနဲ့ဆိုင်တဲ့ တက္ကသိုလ်မှာ၊ အထူးသဖြင့် နည်းပညာ တက္ကသိုလ်မှာ အပေါင်း၊အနုတ်၊ အမြောက်၊အစား လောက်ပဲ အသုံးဝင်တာလို့ သွားပြောတော့ ရုပ်ပျက်တာပေါ့။

တကယ်ကတော့ သင်္ချာဟာ နယ်ပယ်စုံမှာ အရေးပါမှှု ပိုများလာပါတယ်။ သင်္ချာမပါဘူးလို့ လူတွေ ယူဆကြတဲ့ ဇီဝဗေလို နယ်ပယ်မှာတောင် Mathematical Biology လို ပညာရပ်တွေ ပိုဖွံ့ဖြိုးလာပါပြီ။ သင်္ချာကို စသုံးတာက ၁၂ ရာစုလောက်ကတည်းက ဆိုပေမဲ့ အခုနောက်ပိုင်းမှာ အရှိန်အဟုန်နဲ့ ဖွံ့ဖြိုးလာတာပါ။

တစ်ခုရှိပါတယ်။ လက်တွေ့ဘဝမှာ အဆင့်မြင့် သင်္ချာကို လူတိုင်းက သုံးတတ်စရာ မလိုတဲ့ အခြေအနေမျိုးတော့ ရှိနေတာပေါ့။ ဒါဟာ သင်္ချာက အသုံးမဝင်ခြင်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ နောက်ကွယ်မှာ လူနည်းစု ပညာရှင်တွေက သင်္ချာကိုသုံးပြီး အစစအရာရာ လွယ်အောင် ဖန်တီးပေးထားကြလို့ပါ။ ဘယ်ဟာမှ သင်္ချာနဲ့ မလွတ်ပါဘူး။ သင်္ချာတို့၊ ပညာရပ်တို့ကို လက်တွေ့ဘဝမှာ သုံးစရာ မလိုတော့ဘူးဆိုပြီး ပညာဆိုတာကို အားမပေးရင်တော့ အဲလိုအစစ ဖန်တီးပေးမယ့် လူနည်းစု ပညာရှင်တွေလည်း ပေါ်ထွက်လာတော့မှာ မဟုတ်ဘူး။ လက်တွေ့လောကမှာလည်း အဲလိုတော့ ဖြစ်နေတယ်။ ဥပမာ သင်္ချာညံ့တာကို သင်္ချာမရတာကို တကူးတက ဂုဏ်ယူတာတွေ တွေ့ဖူးတယ်။ သင်္ချာညံ့ခြင်းသည်ပင် တခြားဘက်မှာ တော်သလို ပါ အဓိပ္ပါယ် ကောက်လိုက်ကြတာမျိုး တွေ့ဖူးတယ်။

သင်္ချာဟာ ကမ္ဘာသုံး ဘာသာစကား။ ဒီထက်ပိုပြီး ပြောရရင် စကြာဝဠာသုံး ဘာသာစကားလို့တောင် ပြောလို့ရတယ်။ ဂြိုဟ်သားဆိုတာသာရှိရင် သူတို့သင်္ချာနဲ့ ဒီကမ္ဘာရဲ့ သင်္ချာ သင်္ကေတတွေ၊ အခြေစနစ်တွေ ကွဲကောင်းကွဲနိုင်ပေမဲ့ သဘောတရားကတော့ အတူတူပဲ ဖြစ်နေမှာလို့ ဆိုကြတယ်။ ဒီတော့ အသိပညာတိုးတက်ရေးမှာ ဘာသာစကား (language) တွေ နည်းတူ သင်္ချာကလည်း အရေးပါပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့မှာ လူတော်တော်များများရဲ့ လျစ်လျူရှှုခြင်းကို ခံထားရတယ်။

ပညာရပ် စာတမ်းတွေ၊ အထူးသဖြင့် အဆင့်မြင့် သင်္ချာတွေပါ ပါလာတဲ့ စာတမ်းတွေဆိုတာက ကမ္ဘာပေါ်မှာ လူဖတ်တာ အနည်းဆုံး စာတွေပါ။ လူတွေ အပြစ်လည်း မဟုတ်။ ပညာရှင် အချင်းချင်းတောင် လိုင်းမတူရင်၊ သေချာလေ့လာထားသူ မဟုတ်ရင် ဖတ်ဖို့လည်း အဆင်မပြေကြဘူးကိုး။ ဘယ်သူမှ သိပ်မဖတ်တာတွေ၊ ဘယ်သူမှ ဂုဏ်သိပ်မပြုတာတွေ လုပ်ဖို့ ငွေအားဖြင့်လည်း ကုန်ကျသလို၊ တခြားလူမှှုရေး၊ စီးပွားရေးတွေကိုပါ လက်လွှတ်ပြီး နှစ်ပေါင်းများစွာ အားထုတ်ရတဲ့ ရလဒ်ကို မတန်ဘူးလို့ လူအများစုကတော့ ယူဆကြမှာပါ။ နောက်ပြီး အဲလိုအရာတွေအတွက် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းတွေက (တခြားဟာတွေနဲ့ နှှိုင်းယှဉ်ရင် နည်းတယ်။ အခုနောက်ပိုင်းမှာတော့ ပြန်များလာပြီထင်တယ်။ ဘာပဲပြောပြော တိုက်ရိုက် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း လုပ်ငန်းတွေလောက်တော့ အလုပ်မပေါဘူးပေါ့။ Physics နဲ့ PhD ရပြီး call center မှာ လုပ်ရင်း စိတ်ဓာတ်ကျပြီး suicide လုပ်သွားသူ တစ်ယောက်အကြောင်း ဖတ်ဖူးတယ်။ လန်ဒန်မှာ။ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံတွေမှာတော့ ပညာရှင်တွေအတွက် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းက ပိုနည်းပြီပေါ့။

နောက်ပြီးတော့ ဒီသုံးမျိုးကို ကွဲပြားနေဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ (၁) စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေ CEO တွေပါ။...ဇူကာဘတ်တို့ လိုပါ။ ဘီလျံနာ သူဌေးတွေပေါ့။ (၂) တီထွင်သူတွေပါ။ လုပ်ငန်းရှင်မဟုတ်ဘဲ တီထွင်သူ သက်သက်ဆိုရင် ဘီလျံနာ သူဌေးတွေလိုတော့ မချမ်းသာ ကြပါဘူး။ ငွေအတွက်မဟုတ်ဘဲ ဝါသနာကို အရင်းခံ လုပ်ကြသူတွေလည်းများမယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ဟာ ဘာပဲပြောပြော သူတို့ရဲ့ တီထွင်မှှုကို မှတ်ပုံတင်လို့  မူပိုင်ခွင့်ယူလို့ ရသေးတယ်။ (၃) အီကွေးရှင်းတွေ တွေ့ရှိသူတွေ၊ သီအိုရီတွေ တွေ့ရှိသူတွေကတော့ သူတို့ရဲ့ အီကွေးရှင်းတွေ၊ သီအိုရီတွေကို မှတ်ပုံတင်လို့ မရပါ။ Law of nature ကို သင်္ချာအီကွေးရှင်းကို မူပိုင်ခွင့်ယူလို့ မရပါ။ ဘယ်သူတွေ့ရှိတာဆိုပြီး နာမည်ခံလို့တော့ ရပေမဲ့ ငွေရေးကြေးရေး မူပိုင်ခွင့် ယူလို့ မရပါ။ နာမည်ကျန်ခဲ့တယ်ဆိုတာမှာလည်း တချို့ ပညာရှင်တွေကလွဲလို့ အများစုကိုက ရုပ်ရှင်မင်းသားတွေ လောက်တောင် လူသိကြတာ၊ ကျော်ကြားကြတာ မဟုတ်ပါ။ ကုလသမဂ္ဂတို့၊ အမေရိကန် အစိုးရတို့ကို ဒေါ်လာ သန်း တစ်ထောင်လောက်နဲ့ ရောင်းစားမယ်ဆိုတာမျိုးကတော့ ဟာသပါ။

ငွေကြေးမရပေမဲ့လည်း ဝမ်းမနည်းကြပါဘူး။ ပိုက်သာဂိုးရပ်စ်က အိုလံပစ်ပွဲနဲ့ တင်စားဖူးတယ်လို့ ဆိုတယ်။ တချို့တွေက အိုလံပစ်ပွဲတော်မှာ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားကြဖို့ လာကြတာ။ တချို့ကကျ ယှဉ်ပြိုင် အနိုင်လုဖို့ လာကြတာ။ သူတို့က ငွေကြေး သို့မဟုတ် ဂုဏ်သိက္ခာအတွက် လာကြတာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ နောက်တစ်မျိုး ရှိသေးတယ်။ ငွေကြေးတွေ ယှဉ်ပြိုင်မှှုတွေ မပါဘဲ သဘောသဘာဝကို လေ့လာမယ့် ပွဲကြည့်ပရိသတ် သက်သက်တွေ။ Spectator တွေပေါ့။ ပညာချစ်မြတ်နိုးသူတွေဟာ အဲဒီလို နောက်ဆုံးအမျိုးအစား ဖြစ်သင့်တယ်လို့ သူကဆိုတယ်။ (မှတ်ချက်။ အဲလိုချည်း ရာနှှုန်းပြည့် ဖြစ်နေမှာတော့ မဟုတ်။ ပညာမာန တို့ အားထုတ်မှှုကို အသိအမှတ်ပြု ခံလိုစိတ်တို့တော့ ရှိကြမှာပဲ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီလို စိတ်တွေမကင်းကြပေမဲ့ အဲဒီဆန္ဒတွေထက် ပညာကိုတော့ ပိုပြီး ရှေ့တန်းတင်ကြတာမျိုးပေါ့။)

ပရိသတ်ဆိုတာတောင်မှ ဇိမ်ခံမယ့် ပွဲကြည့်ပရိသတ်မျိုးကို ဆိုလိုတာ မဟုတ်ဘူးနော်။ သဘာဝတရားကို ချစ်မြတ်နိုးတဲ့ လေ့လာသူ သက်သက်တွေပေါ့။ ဖြည့်ပြောရရင်တော့ ပညာရပ် သို့မဟုတ် လေ့လာမှှု၊ ဖန်တီးမှှု တစ်ခုခုကို ဈာန်ဝင်စားရုံ သက်သက် လုပ်နေတာမျိုး။ (နှှိုှု်င်းရသဘောအရဆိုရင်) အကျိုးစီးပွားမျှော်မှန်းမှှု မပါတာ/နည်းတာ မျိုးပေါ့။ သင်္ချာမှာ ဈာန်ဝင်စားတာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ ရူပဗေဒလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဂီတလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ တျခား အနုပညာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။

အဲ… သင်္ချာနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး တစ်ခုခုကို မျှော်ကိုးပြီး လုပ်တာဆိုရင်တော့ ယူကလစ်ရဲ့ စကားလို့ ဆိုကြတာကိုပဲ ပြန်ပြောရမယ်။ Geometry ကို လေ့လာတာ ဘာအကျိုးအမြတ်ရနိုင်မလဲ ဆိုတဲ့သဘောမျိုး တစ်ယောက်က သူ့ကို မေးလာတာ။ သူပြန်ဖြေတာက “လေ့လာမှှုကနေ ဒီကောင် အကျိုးအမြတ် လိုချင်နေတယ်။ သူ့ကို ပိုက်ဆံတစ်ပြား ပေးလိုက်စမ်းပါ” ဆိုတဲ့ သဘောမျိုး။

ဒီတော့ နောက်တခါ ပညာရေးကို တက်ကျမ်းလို သဘောမျိုး မဆီမဆိုင် ပြောလာရင် စင်ပေါ်တက်ပြီး အကြွေစေ့တွေ အမ်းလိုက်ကြရင် ကောင်းမလား။

ကောင်းကင်ကို 

Facebook က ပို့စ်ကို အဲဒီမှာ ရေးခဲ့တဲ့ ရက်အတိုင်း backdate နဲ့  ပြန်တင်တာပါ။ 

ဘာသာရေး နဲ့ ဘိန်း

 ဘာသာရေးနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး “အဆိုးဘက်မှာ စွဲလမ်းမှှု”ဟာ ဘိန်းစွဲတာထက် ဆိုးပါတယ်။ ဘိန်းက စွဲတဲ့လူနဲ့ သူ့ပတ်ဝန်းကျင် ကွက်ကွက်လေးလောက်ပဲ ဆိုးကျိုးပေးနိုင်တာ။ ဘာသာရေး အစွဲအလမ်းကြောင့်ကျ တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ အပြစ်မဲ့သူတွေ အများကြီး သေနေရ၊ ဒုက္ခရောက်နေရ၊ အဖိနှိပ်ခံနေရတယ်။

ဘိန်းစွဲခဲ့သူတွေထဲမှာ ကျွန်တော်တို့ လေးစားနေရတဲ့ ကမ္ဘာကျော် အဆိုတော်တွေ ရှိတယ်။ မြန်မာ့ဂီတလောကမှာ သမိုင်းမှတ်တိုင်တွေ စိုက်ထူသွားခဲ့တဲ့ အဆိုတော်တွေ ရှိတယ်။ (အဲဒီ အဆိုတော်တွေရဲ့ နာမည်တွေကိုတော့ ကျွန်တော် မပြောချင်ဘူး) ဘာသာရေး အလွန်အကျွံ စွဲသူတွေကြောင့်တော့ လူတွေ သေရတာပဲ ရှိတယ်။

ဘာသာရေးကို အရမ်းယုံကြည်စွဲလမ်းပြီး ကောင်းတာလုပ်တဲ့သူတွေလည်း ရှိပါတယ်လို့ ပြောလာရင် အဲဒါက တကယ်တော့ အဲဒီလူဟာ ဘာသာရေးကွက်ကွက်လေးတစ်ခုတည်းကို စွဲလမ်းမနေဘဲ မေတ္တာဝါဒကို ကျင့်သုံးလို့ ဖြစ်လိမ့်မယ်။ အဲလိုလူမျိုးဟာ ဘာသာရေးကို စွဲလမ်းတာ မဟုတ်ဘဲ ဓမ္မကို နှစ်ခြိုက်တာလို့ ပြောရမလား။

ဘာသာတစ်ခုတည်းကို အလွန်အကျွံ ကွက်ပြီး စွဲလမ်းနေရင်တော့ အဲဒီဘာသာရေးသမားဟာ သူ့ဘာသာနဲ့ ကိုယ့်ဘာသာ အပြိုင်အဆိုင် ခွပ်နေမယ့် အဆင့်ကနေ ဘယ်လိုလုပ် တက်လာမှာလဲ။

ဘာသာရေးကြောင့် တိုက်ရိုက်မဟုတ်ပေမဲ့… ဘာသာရေးခေါင်ဆောင်တွေကြောင့် World Trade Center လည်း ပြိုခဲ့ပြီ။ အစ္စလာမ်မစ် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်တချို့ဟာ ကမ္ဘာမှာ ရွံစရာအကောင်းဆုံး လူတွေကို ဖြစ်လို့။

ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်တွေကြောင့် “ခွေးကို အားရပါးရ ပေါင်းစမ်း” ဆိုတဲ့ စကားတွေလည်း ပေါ်လာပြီ။ အဲလို ဘုန်းကြီးကို ရဟန်းတစ်ပါးမို့၊ သင်္ကန်းကြီး ဝတ်ထားလို့ မဝေဖန်သင့်ဘူးဆိုတဲ့ အယူအဆက ခေတ်ပညာတတ်ဆိုတဲ့… စက်မှှုတက္ကသိုလ်က ကျောင်းနေဘက် တချို့မှာတောင် ရှိသေးတယ်။ ကြည့်စမ်း။ ဘာသာရေး အစွဲအလမ်း၊ ဘာသာရေးမှှိုင်းက လူတွေကို ဘယ်လောက်တောင် ကန်းစေသလဲဆိုတာ။

ကောင်းကင်ကို

friend list မှာ လူလျော့သွားလို လျော့သွားငြား ပြန်တင်ကြည့်တာ။ ဟိုးအရင်တုန်းက ရေးခဲ့တဲ့ဟာ။ Facebook က ပို့စ်ကို အဲဒီရက်အတိုင်း backdate နဲ့ ပြန်တင်တာပါ။

ဘုရားခန္းထဲေရာက္ရင္

မ်က္ေစ့ျပာေနတဲ့ေခတ္ဟာ
ေရႊဝါေရာင္ဝင္းလဲ့ေနတဲ့ျမစ္ထဲ
အမွိႈက္တခ်ိဳ႕ ပစ္ခဲ့တယ္။

 ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ
ဝက္သားစားျခင္းအတတ္ဟာ
ကုိယ္ခံပညာတစ္ရပ္လား။

ေလာ္စပီကာထဲက ဘီလူးၾကိဳက္ ေတးသံဟာ
အာၾကမ္းလွ်ာၾကမ္းနဲ႔
လူမိုက္ဂိုက္ဖမ္းလို႔။

အမုန္းေရာဂါသည္ေတြနဲ႔
မျဖစ္မေန ဆက္ဆံေနရတဲ့အခါ
သည္းခံမွႈကို စုရံုး
ကြန္ဒံုးလို ထုတ္သံုးေနရ။

ေရွးတုန္းကလို မဟုတ္ေတာ့ဘူး။
ရတနာေသတၱာရဲ႕ အနက္အရွိႈင္းကုိ
ျမန္မာျပည္နဲ႔ မတုိင္းမိေစနဲ႔။
ငွက္ျမတ္ေတြနားတဲ့ ပရမတ္ကုိ
ျမန္မာျပည္နဲ႔ ေစ်းမျဖတ္မိေစနဲ႔။

အနိဌာရံုေတြ ခုန္ေပါက္ကစားေနက် ေခ်ာက္ထဲမွာမွ
ဇာတိရလာမိတဲ့ ငရဲႏုိင္ငံသားေတြ
ျမင္ျမင္သမွ်အလင္းစ တစ္ပြင့္ႏွစ္ပြင့္ကို
မရမက လိုက္ေကာက္ေနရ။

စိတ္ဒဏ္ရာတစ္စုကုိ
ပြင့္ဖတ္ႏုေတြနဲ႔ကပ္ဖုိ႔
အေမ့အိမ္ကို အေျပးအလႊားေလွ်ာက္
ဘုရားခန္းထဲေရာက္ရင္
ဗုဒၶရဲ႕ ဖန္မီးအိမ္မ်က္လံုးထဲမွာ
လူုေတြကုိ သေရာ္ေဝဖန္တဲ့ အျပံဳးေတြ
ရွာၾကည့္ျပီး စိတ္ေျဖရမယ္။

မ်က္ေစ့ျပာေနတဲ့ေခတ္ကေတာ့
 ေရႊဝါေရာင္ဝင္းလဲ့ေနတဲ့ျမစ္ထဲ
အမွိႈက္တခ်ိဳ႕ ပစ္လို႔။

ေကာင္းကင္ကုိ (Jan 31 – 2017)
Facebook မွာ ဇန္နဝါရီ ၃၁ တုန္းက တင္ခဲ့တဲ့ ကဗ်ာပါ

ဘုရား ျဖစ္ႏုိင္ မျဖစ္ႏုိင္

အမ်ိဳးသမီးေတြ ဘုရားျဖစ္ႏုိင္ မျဖစ္ႏုိင္ကုိ တခ်ိဳ႕ ေဆြးေႏြးၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ကလည္း အမ်ိဳးသမီးေတြ ဘုရားျဖစ္ခြင့္ မရွိဘူးဆုိျပီး မေက်မနပ္ ညဥ္းညဴၾကတယ္။ တကယ္ေတာ့ အခုလို ေခတ္မွာ အမ်ိဳးသမီးေတြေရာ၊ အမ်ိဳးသားေတြေရာ ဘယ္သူမွ (ဘာသာၾကီးေတြက) ဘုရားမ်ိဳး၊ တမန္ေတာ္မ်ိဳး မျဖစ္ႏုိင္ေတာ့ဘူး။ အလြန္ဆံုးျဖစ္ရင္ နတ္လို ဟာေတြေလာက္ပဲ ျဖစ္မယ္။ ဒါမွမဟုတ္ အုိရွိဳးေလာက္၊ Sai Baba ေလာက္၊ ဒလိုင္းလားမားေလာက္ေတာ့ ျဖစ္ႏုိင္တယ္။

ဘုရားေတြ၊ တမန္ေတာ္ေတြဟာ ေရွးတုန္းက ေပၚခဲ့လို႔သာ သိပ္အစစ္ေဆး မခံခဲ့ရတာ။ ဒီေခတ္မွာသာ ေပၚလာျပီဆုိရင္ အမ်ားစုက... "ဟုတ္မွဟုတ္ရဲ႕လား၊ ညာေနတာလား၊ စိတၱဇျဖစ္ေနတာလား" စတဲ့ သံသယေတြနဲ႔ စစ္ေဆးၾကလိမ့္မယ္။ တခ်ိဳ႕ကပဲ သူတို႔ကုိ ဘုရားအျဖစ္ လက္ခံၾကလိမ့္မယ္။ ဒီေတာ့ အခုလက္ရွိ ဘာသာၾကီးေတြကလို အမ်ားစုလက္ခံတဲ့ ဘုရားေတြ၊ တမန္ေတာ္ေတြ ေပၚလာဖုိ႔ဆိုတာ ပေဒသရာဇ္ေခတ္ကုိ ျပန္ေရာက္သြားမွပဲ ျဖစ္ႏုိင္မယ္ထင္တယ္။

ခုေခတ္လူေတြဟာ.... "ေရွးေခတ္တုန္းက တန္ခိုးရွင္ေတြ၊ ဘုရားေတြ... မိုးေပၚပ်ံႏုိင္ခဲ့တာေတြ ရွိခဲ့ႏုိင္တယ္၊ လူနဲ႔ တိရစၦာန္စကားေျပာခဲ့တာေတြ ရွိခဲ့ႏုိင္တယ္" ဆိုျပီး ဆက္ယံုေနၾကေသးေပမဲ့ အခုေခတ္လူတစ္ေယာက္ေယာက္က သူ မုိးေပၚပ်ံႏုိင္တယ္လို႔ လာေျပာရင္ေတာ့ အမ်ားစုက ယံုၾကမွာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ လိမ္ေနတာလို႔ ေျပာၾကလိမ့္မယ္။ အရူးလုိ႔ ေျပာၾကလိမ့္မယ္။

အစဥ္အဆက္လက္ခံလာမွႈေၾကာင့္သာ ေရွးကအျဖစ္ေတြကုိ ဆက္ယံုေနၾကတာ။ ဒီေတာ့ အခုေခတ္မွာ ဘုရားေတြ၊ တမန္ေတာ္ေတြ ေပၚဖုိ႔ဆုိတာ မလြယ္ေတာ့ဘူးေပါ့။

အမ်ိဳးသမီးေတြ ဘုရားျဖစ္ဖုိ႔၊ တမန္ေတာ္ျဖစ္ဖုိ႔ ဆုိတာေတြနဲ႔ ပတ္သတ္ျပီး ေျပာရရင္ ... ဘုရားျဖစ္ဖုိ႔ဆိုတာက လက္ခံမယ့္သူေတြ အံုလိုက္က်င္းလိုက္ လိုတယ္ေလ။ လူအမ်ားစုက ဘုရားဆုိတာ အမ်ိဳးသားပဲျဖစ္ရမယ္၊ တမန္ေတာ္ဆိုတာ အမ်ိဳးသားပဲ ျဖစ္ရမယ္လုိ႔ လက္ခံထားတဲ့ေနာက္မွေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ဘုရားေတြ တမန္ေတာ္ေတြ မျဖစ္ေတာ့ဘူးေပါ့။ ဒါေတာင္ Goddess ေတြ ရွိေနပါတယ္။ ရွိခဲ့ပါတယ္။

အမ်ိဳးသမီးေတြ ဘုရားမျဖစ္ရေတာ့လည္း ဘာအေရးလဲ။ အမ်ိဳးသမီး အုိင္စတိုင္းတို႔၊ အမ်ိဳးသမီး စတီဖင္ေဟာကင္းတုိ႔ ျဖစ္ေအာင္လုပ္ေပါ့။ မဒမ္က်ဴရီလို ျဖစ္ေအာင္လုပ္ခြင့္ေတာ့ ရွိတယ္ေလ။ (တိုးတက္တဲ့ ႏုိင္ငံေတြမွာေပါ့။ မတိုးတက္တဲ့ ႏုိင္ငံေတြမွာေတာ့ အမ်ိဳးသားေတြေရာ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြေရာ အဲေလာက္ျဖစ္ထြန္းဖို႔ ခက္တယ္။)

ဘာသာမဲ့ျပီးမွ... အမ်ိဳးသမီးဘုရား ေမွ်ာ္တာမ်ိဳး... တခါတေလ ေတြ႕ရတာလည္း ျပံဳးခ်င္စရာေတာ့ ေကာင္းတယ္။ (အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရးကုိ ေထာက္ျပခ်င္ၾကတာ ေနမွာပါ)

ယံုၾကည္ခ်က္ကို အေျခခံၾကတဲ့ ဘာသာေရးပါဆိုမွ... လူေတြကေတာ့ သူတို႔ကုိးကြယ္မယ့္ ဘုရားေတြ တမန္ေတြဟာ အမ်ိဳးသားပဲ ျဖစ္ရမယ္တုိ႔၊ ဘာအမ်ိဳးအႏြယ္ပဲ ျဖစ္ရမယ္တုိ႔ ဆုိျပီး သူတုိ႔ဟာသူတို႔ သတ္မွတ္ၾကမွာပဲေလ။ သူတို႔က အဲလိုျဖစ္သင့္တယ္လို႔ ယူဆျပီး ကုိးကြယ္ၾကတာကုိး။ ကုိယ္က အတင္း သြားျပင္လို႔မွ မရတာ။

တကယ္အေရးၾကီးတာက ဘုရားျဖစ္ခြင့္ မျဖစ္ခြင့္ထက္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ပညာသင္ခြင့္ေတြ၊ တန္းတူအခြင့္အေရးေတြ ရဖုိ႔ပဲ အေရးၾကီးပါတယ္။

ေကာင္းကင္ကုိ (၂၇ ၾသဂုတ္၊ ၂၀၁၅)

Determinism ႏွင့္ ပတ္သတ္၍

နိဒါန္း
-------
အပိုင္း (၁) က… အေတြးအေခၚေကာင္းတဲ့ ဘုန္းဘုန္းတစ္ပါးကုိ ကၽြန္ေတာ္ ေဆြးေႏြးထားတာပါ။

တခ်ိဳ႕လူေတြကို အာေပါက္မတတ္ ရွင္းျပရင္ေတာင္ ေျပာခ်င္တဲ့သေဘာကုိ နားမလည္ဘဲ ေလွ်ာက္ျပီး ျပန္ေျပာၾကတဲ့ အခ်ိန္မွာ… ဘုန္းဘုန္းနဲ႔ ေဆြးေႏြးရင္ စကားအမ်ားၾကီး ေျပာစရာ မလိုဘူး။ အေသးစိတ္ေျပာစရာ မလိုဘူး။ တန္းသေဘာေပါက္တယ္။ သူ ျပန္ေဆြးေနြးတာလည္း ရွိတယ္။
ဒါေၾကာင့္ တခ်ိဳ႕လူေတြက ဘုန္းၾကီးေတြ ဘာသာေရးကလြဲလုိ႔ ဘာမွ မသိဘူးလို႔ အကုန္သိမ္းၾကံဳးေျပာရင္ ကၽြန္ေတာ္ မၾကိဳက္တာ။ တကယ္က ထက္သန္သူဆိုရင္ သူတုိ႔မွာ ေလ့လာခ်ိန္ေတြ ပုိရ၊ ေတြးခ်ိန္ေတြ ပုိရလို႔ ပုိသိပါတယ္။ အမ်ားစုကေတာ့ လူျဖစ္ျဖစ္ ဘုန္းၾကီးျဖစ္ျဖစ္ ေတြးဖုိ႔ အေျခအေန သိပ္မေပးၾကေတာ့ မေတြးၾက၊ မသိၾကဘူး။

တခ်ိဳ႕လူေတြကို ကုိယ္က စိတ္ရွည္ရွည္ ထပ္တလဲလဲ ရွင္းျပေပမဲ့ ဘယ္လိုမွ နားမလည္ၾကဘူးဆိုတာမွာ... ကိုယ္က ရွင္းျပတာ ညံ့တာလည္း ပါမယ္။ သူတို႔ေတြ ကုိယ္တုိင္ကုိယ္က ေပကပ္ျပီး ေတြးရုိးေတြးစဥ္အတုိင္း ေတြးေနၾကတာလည္း ပါတယ္။
တခ်ိဳ႕လူေတြဆို ကိုယ့္ကိုယ္ကုိ "အေတြးသမား...သူမ်ားနဲ႔ မတူဘူး" လို႔လည္း ေလွ်ာက္ေျပာေသးတယ္ … တစ္ခုခု နက္နဲသေယာင္ရွိတာကို ရွင္းျပျပီဆုိရင္... သူတို႔က အေရးမပါတာေတြ.... ေျပာျပီးသားဟာေတြကို အတင္း လာလာျငင္းေနေတာ့ အေၾကာင္းအရာေတြ ထပ္ကုန္ေရာ။ ဘာသာေရး အေၾကာင္းပါ ႏြယ္လာရင္ ပုိဆုိးေသးတယ္။ ဘယ္လိုမွ ဘာသာေရးကုိခြာျပီး မေတြးၾကေတာ့ဘူး။ တစ္ခါတစ္ခါ... ကုိယ္ေျပာတာေတြကို သူတို႔ တစ္မ်ိဳး သေဘာေပါက္သြားၾကမွန္း ကိုယ္က သိေနျပီ။ သူတို႔က မသိေသးဘူး။ အြန္လိုင္းမွာ ျဖစ္ျဖစ္၊ အျပင္မွာျဖစ္ျဖစ္ Determinism နဲ႔ Free Will အေၾကာင္း ေျပာတုိင္း အဲလိုျဖစ္တတ္တယ္။

ဘုန္းဘုန္းကေတာ့ ျခြင္းခ်က္။ သံုးေလးေၾကာင္းေလာက္နဲ႔တင္ ကၽြန္ေတာ္ ဘာေျပာခ်င္မွန္း တန္းသိတယ္။ အပိုင္း(၁) မွာ နည္းနည္း ရွည္သြားတာက ဖတ္သူမေရြး ပုိနားလည္လာေအာင္ နည္းနည္း ထပ္ျဖည့္ထားလိုက္လို႔ ရွည္ေနတာပါ။
တကယ္က ကၽြန္ေတာ္ ေရးတာေတြက အနက္ၾကီးးလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ လူေတြကိုက ေတြးရမွာ ပ်င္းၾကတာ။

အပိုင္း (၁)
------------
ဘုန္းဘုန္းက ေမးလာတာက Determinism ဟာ chaos သီအုိရီ နဲ႔ ဝိေရာဓိ ျဖစ္မေနဘူးလား။ random သေဘာနဲ႔ ဝိေရာဓိ ျဖစ္မေနဘူးလားလို႔ ေမးထားတာပါ။

ကၽြန္ေတာ္ေျပာထားတာေတြက...
တစ္ခါတစ္ခါ ျပဌာန္းခံရတယ္ ဆုိေပမဲ့ တရားေသ ပံုေသကားခ်ပ္ၾကီးေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ random ျဖစ္ခ်င္ရာျဖစ္တယ္ဆုိတဲ့ သေဘာမိ်ဳးနဲ႔လည္း လံုးဝ ကင္းေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။
ဥပမာ….software အံစာတံုး တစ္ခုမွာ ျဖစ္ႏုိင္ေျခ ေျခာက္ခု ရွိတယ္ ဆုိပါစုိ႔။ အဲဒီ အံစာတံုးဟာ ဂဏန္းတစ္ခုုခုကို တခုခုကုိ ဗဟုိျပဳျပီးေတာ့ လႊဲမယ္ ဆုိပါစုိ႔။ အံစာတုန္းက ေျခာက္ခုပဲရွိမွာကေတာ့ ပံုေသပဲ။ ဒါေပမဲ့ တစ္ကေန ေျခာက္၊ ဒါမွမဟုတ္ ၂ ကေန ၇…. ဒါမွမဟုတ္ ၃ ကေန ၈ အဲလုိ ကြာသြားမယ္။ software အံစာတံုးေနာ္။

အဲဒါကို
ေဘာလံုးပြဲနဲ႔ ဥပမာေပးမယ္ဆုိရင္ ရီးယဲမက္ဒရစ္ နဲ႔ သူနဲ႔ ကြာတဲ့ ဆန္ဒါးလန္းဆုိပါစုိ႔။ ရီးယဲလ္ရဲ႕ အရည္အခ်င္းက ၄ ကုိ ဗဟုိ ျပဳျပီး လႊဲေနမယ္။ ဆန္ဒါးလန္းက ၁ ကိုဗဟုိျပဳျပီး လႊဲေနမယ္။ ဗဟုိမွတ္ကေန အတုိးအေလ်ာ့ သံုးခုစီ ရွိသြားႏုိင္တယ္ ဆုိပါစုိ႔။ +၃ ဒါမွမဟုတ္ -၃ (အနုတ္ ၃ ေပါ့) အဲဒါဆုိရင္ ရီးယဲလ္က ၄ကို ဗဟုိျပဳထားတာဆိုေတာ့ ၇ ဂိုးကေန ၁ ဂိုးအထိ သြင္းႏုိင္မယ္ဆုိပါစုိ႔။ ဆန္းဒါးလန္ကေတာ့ ၁ကို ဗဟိုျပဳထားတာ ဆိုေတာ့ (အႏုတ္ကိုေတာ့ ဒီေနရာမွာ ထားလိုက္ေတာ့) အျမင့္ဆံုး ၄ ဂုိးသြင္းႏုိင္မွာေပါ့။ မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ ရီးယဲလ္ကပဲ ႏုိင္လိမ့္မယ္။

ျပဌာန္းျပီးသားလုိကိုး။ ဒါေပမဲ့ ရီးယဲလ္က ၄ အႏုတ္ ၃ ျဖစ္ျပီး (ရီးယဲလ္ ကံအဆုိးဆံုးေန႔ျဖစ္ျပီး လႊဲလိုက္တဲ့ လွိႈင္းရဲ႕ အနိမ့္ဆံုးကုိ ေရာက္သြားခ်ိန္) ၁ဂိုးပဲ ရတဲ့ အခ်ိန္မွာ ဆန္းဒါးလန္းက ကံဇာတာ တက္ျပီး +၃ လႊဲတဲ့ ရက္ ျဖစ္ေနရင္ ဆန္ဒါလန္းက ၄ ဂိုးရသြားမယ္။ ရီးယဲလ္ ရံွႈးသြားမယ္။ အဲဒီသေဘာမ်ိဳးလည္း ရွိတယ္။ စာတအားေလ့လာထားတဲ့လူဟာ စာေမးပြဲမွာ ကံတအားဆုိးျပီး (သူ႔ကံၾကမၼာက ဟုိးေအာက္ဆံုးအထိ လႊဲလိုက္လို႔) ၄၁ မွတ္ပဲ ရတဲ့အခ်ိန္မွာ ကံစြတ္ျပီး ၄၂ မွတ္ ရတဲ့အခါ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ေနမယ္။ ဆုိလိုတာက စာေလ့လာျခင္း မေလ့လာျခင္းေတြက ျပဌာန္းထားတယ္ ဆုိေပမဲ့ random သေဘာမ်ိဳးကလည္း ရွိေနျပီး ကေမာက္ကမေတြ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ေနမွာပါ။ (မွတ္ခ်က္။ ။ အဲဒီ random သေဘာဆုိတာကလည္း nature နဲ႔ nurture ရဲ႕ အျပဌာန္းခံ ရလဒ္ ျဖစ္ႏုိင္တယ္)

ဂိမ္းေတြကုိ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ ကစားၾကည့္။ တစ္ေခါက္နဲ႔ တစ္ေခါက္ တူမွာ မဟုတ္ဘူး။ အေသ ပရုိဂရမ္ေရးထားေပမယ့္ အဆင့္ျမင့္ျမင့္ ေရးထားေတာ့ (အဆင့္ျမင့္ျမင့္ ပရုိဂရမ္က ျပဌာန္းထားေတာ့) တစ္ခါနဲ႔ တစ္ခါ မတူဘူး။ လူေတြဆုိ ျဖစ္စဥ္ေတြ ပုိကြဲေတာ့မွာေပါ့။

ဂိမ္းေတြမွာလို ဇာတ္လမ္းေက်ာရုိးေလာက္ျပီး တူျပီး အေသးစိတ္ဇာတ္ကြက္ေတြ ကြာသြားမွာပဲ။
ဒီကမၻာၾကီးသာ အစကေန ျပန္ျဖစ္မယ္ဆုိရင္လည္း သတၱဝါေတြက အတၱစိတ္ေတြနဲ႔ ရွင္သန္ေအာင္ ရုန္းကန္ အႏုိင္လုၾက ျပိဳင္ဆုိင္ၾကမယ္ ဆုိတဲ့ ဇာတ္လမ္းေက်ာရုိးေတာ့ တူျပီးေတာ့၊ အေသးစိတ္ဇာတ္ကြက္ေတြ (ဥပမာ ရွိလာမယ့္ သတၱဝါ အမ်ိဳးအစားက အစ) အခုနဲ႔ အမ်ားၾကီးကြဲသြားမယ္လို႔ ထင္တယ္။

အတၱစိတ္ေတြနဲ႔ ရွင္သန္ေရး ၾကိဳးပမ္းရမယ္ ဆုိတဲ့ ျပဌာန္းခ်က္က အတူတူျဖစ္ေပမဲ့ တကယ္ျဖစ္မယ့္ဟာေတြက်ေတာ့ ဘယ္ေလာက္ပဲ ျပဌာန္းျပဌာန္း အမ်ားၾကီး ကြာသြားမယ္။

အပိုင္း (၂)
-------------
အပိုင္း (၂) ကေတာ့ အရင္ကတည္းက ကၽြန္ေတာ္ ေတြးေလ့ ေရးေလ့ ရွိတာေတြကို အခု ျပန္ေတြးျပီး အသစ္ေရးထားတာပါ။

တကယ္ေတာ့ determinism ဆိုတာ တန္ခိုးရွင္ၾကီးက ျပဌာန္းေနတယ္ဆိုတဲ့ သေဘာမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ nature နဲ႔ nurture က ျပဌာန္းေနတယ္လို႔ ေျပာတာ၊ သဘာဝ နိယာမဆုိတာ အဲဒီ့ nature နဲ႔ nurture ကုိ ေျပာတာပါ။

လူေတြက တစ္ခုခုဆုိ ေလးေလးနက္နက္ မေတြးၾကဘူး။ ဒီလူ ဒီဟာကုိ လက္ခံမထားရင္ ဟုိဟာကုိ လက္ခံတာပဲ ျဖစ္ရမယ္လုိ႔ တရားေသ ေတြးတတ္ၾကတယ္။

determinism နဲ႔ ပတ္သတ္ျပီး ေျပာလိုက္မယ္ဆုိရင္…. လူေတြက ေသခ်ာ မေတြးေတာ့ဘဲ determinism ဆိုတာ ဘုရားသခင္ကုိ လက္ခံတဲ့ဟာလို႔ ခပ္တိမ္တိမ္ ေလွ်ာက္ေျပာတတ္ၾကတယ္။ တကယ္ေတာ့ က်မ္းထဲက ဘုရားေတြကုိ တရားေသ လက္ခံတဲ့ ဝါဒ မဟုတ္ဘူး။ သူ႔ကုိ မကုိးကြယ္ရင္ ျငိဳျငင္တဲ့ ဘုရားေတြ၊ သူ႔ဘာသာဝင္ေတြကုိပဲ မ်က္ႏွာသာေပးမယ္ဆိုတဲ့ ဘုရားေတြကုိ မ်က္ေစ့မွိတ္ ယံုေနတာမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။ ဒႆန ပညာရွင္ေတြက အဲေလာက္ထိ မတိမ္ပါဘူး။

တကယ္ေတာ့ ေလာကနိယာမရဲ႕ ျပဌာန္းမွႈကုိ ခံထားရတယ္၊ free will မရွိဘူးဆိုတာမ်ိဳး ေျပာတာပါ။ determinism ရဲ႕ သေဘာကုိ ရွင္းျပလိုက္ရင္လည္း ျမန္မာမွာ ခက္ခက္ခဲခဲ ရွင္းျပရင္ေတာင္ နားမလည္ၾကတဲ့သူ မ်ားတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒႆန နယ္ပယ္မွာ free will ရွိမရွိ က အခုအခ်ိန္အထိ အေျဖမေပၚေသးဘဲ ေဆြးေႏြးေနၾကရတဲ့ အရာပါ။ လြယ္လြယ္ေလး၊ ရမ္းေျပာလိုက္လို႔ ရတဲ့ဟာမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူးး။

တိမ္လြန္းတဲ့ တခ်ိဳ႕အယူအဆေတြကို ေဘးဖယ္ၾကည့္မယ္ဆုိရင္…determinism ဆိုတာ ကမၻာၾကီးေပၚမွာ အျမင့္ကေန အရာဝတၳဳ တစ္ခုခု ပစ္ခ်လိုက္ရင္ (ကမၻာ့ဆြဲအားေၾကာင့္ပဲ ဆိုၾကပါစုိ႔) ကမၻာမ်က္ႏွာျပင္ေပၚကုိ က်လာမယ္ ဆိုတဲ့ သေဘာတရားမ်ိဳးကို အားလံုး လိုက္နာရတယ္ ဆိုတဲ့သေဘာ။ အဲလုိပဲ လူတစ္ေယာက္ဟာ သူ႔ gene ရဲ႕ အကန္႔အသတ္၊ ပတ္ဝန္းက်င္ရဲ႕ ရုိက္ခတ္မွႈ၊ သမုိင္းရဲ႕ ျပဌာန္းထားမွႈ၊ ႏုိင္ငံေရးေတြ အေျခအေနေတြရဲ႕ ျပဌာန္းထားမွႈ အဲဒါေတြရဲ႔ ျပဌာန္းမွႈေတြကို ခံရျပီး ေဘာင္တစ္ခု အတြင္းမွာပဲ ျဖစ္ႏုိင္မယ္။ ေဘာင္ကို ေက်ာ္လုိ႔ မရဘူးဆိုတဲ့ သေဘာပါ။ ဘုရားသခင္ ဖန္ဆင္းသမွ်အတိုင္း လုိက္ျဖစ္တယ္ ဆုိတဲ့ တိမ္လြန္းတဲ့ အယူအဆမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ Nature နဲ႔ nurture ရဲ႕ ျပဌာန္းမွႈကုိ ခံရတယ္ ဆုိတဲ့သေဘာပါ။

Soft determinism ဆိုရင္ ဒီတစ္ခုက လြဲျပီး က်န္တာေတြ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးဆုိတဲ့ တရားေသဆန္ဆန္မ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ ဥပမာ ေပးရရင္ ရုပ္ရွင္ ဇာတ္ညႊန္းလုိ ဟာမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ ဂိမ္းလို ဟာမ်ိဳးပါ။ ဥပမာ ေပးၾကည့္မယ္။ အံစာတံုးကုိ လွိမ့္လိုက္မယ္ ဆုိပါစုိ႔။ တကယ္က က်ခ်င္တဲ့ ဂဏန္း က်မယ္ ဆိုေပမဲ့ determinism ေဘာင္အတြင္းမွာလည္း ဝင္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လည္း ဆိုေတာ့ ၁ ကေန ၆ အတြင္းကေန မလြတ္နုိင္လုိ႔ပါ။ တစ္ျပိဳင္တည္းမွာပဲ random ဆိုတဲ့ ေဘာင္ထဲမွာလည္း ဝင္ေနျပန္ေရာ။ ၁ ကေန ၆ အတြင္း ေျခာက္ခုထဲကေတာ့ က်ခ်င္ရာ က်မွာကုိး။ အဲဒီသေဘာမ်ိဳးပါ။

တစ္ဆင့္တက္ျပီး ဂိမ္းနဲ႔ ဥပမာ ေပးမယ္။ ဂိမ္းဆုိတာ ပရုိဂရမ္ အေသေရးျပီး သတ္မွတ္ျပဌာန္းျပီးသားပါ။ ဒါေပမဲ့ random နံပါတ္ေတြ က်ပန္းထုတ္ျပီး … ျဖစ္ႏုိင္ေျခေတြ အမ်ားၾကီး ရိွေနတယ္။ ရုပ္ရွင္ဇာတ္လမ္းလို အေသမဟုတ္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ကြန္ပ်ဴတာ နဲ႔ ခင္ဗ်ားနဲ႔ ဂိမ္းကစားတယ္ ဆိုပါစုိ႔။ အၾကိ္မ္တစ္ရာ ကစားလည္း တစ္ၾကိမ္နဲ႔ တစ္ၾကိမ္ ထပ္တူက်ခ်င္မွ က်မယ္။ ဒီလိုဆုိေတာ့ အဲဒီဂိမ္းဟာ ျပဌန္းခံ မဟုတ္ဘူး။ လြတ္လပ္မွႈ ရွိတယ္လို႔ ထင္ရလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ္က အဲဒီဂိမ္းကုိ ျဖစ္ႏုိင္ေျခေတြ အမ်ားၾကီးအတြက္ ပရုိဂရမ္ဆြဲျပီး သတ္မွတ္ျပဌာန္းထားျပီးသား။ ရုပ္ရွင္ဇာတ္လမ္းလို တရားေသ မဟုတ္တာဘဲ ရွိမယ္။
ဥပမာ …. ေဘာလံုးကန္တဲ့ ဂိမ္းဆုိပါေတာ့။ ကစားသမားတစ္ေယာက္ ေဘာလံုး ရတဲ့ အေနအထားမွာ ပရုိဂရမ္ စိတ္ကူးယဥ္ ေရးၾကည့္မယ္။ ပရုိဂရမ္ထဲမွာ ၁ ကေန ၇ အထိ random နံပါတ္ ထုတ္လုိက္မယ္ဗ်ာ။

 (ဥပမာေနာ္)။ ၁ က်ရင္ လိမ္ေခါက္လွည့္ထြက္။ ၂ ဂဏန္းက်မယ္ဆုိရင္ ေဘာလံုးက တစ္ဘက္အသင္းလူဆီ မွားေပး၊ ၃ ဂဏန္းက်မယ္ဆုိရင္ တစ္ဘက္အသင္းက ဖ်က္တာ ခံရ။ ၄ ဆိုရင္ ေနာက္ျပန္ကစ္ ကေလးနဲ႔ ကုိယ့္လူဆီကုိယ္ေပး။ ၅က်ရင္ အေဝးၾကီးကုိ ကန္တင္။ ၆ က်ရင္ ေရွ႕ကုိ (နီးနီးေလးကိုေပး) ၇ က်ရင္ အေဝးကေန ဂိုးထဲကုိ ကန္သြင္း ဆုိပါစုိ႔။ ပရုိဂရမ္နဲ႔ ျပဌာန္းထားျပီးသားဆုိေပမဲ့ ဂိမ္းၾကီးတစ္ခုလံုးဆိုရင္ ျဖစ္ႏုိင္ေျခက ၇ ခုတည္း မကေတာ့ဘူး။ သိန္းနဲ႔ သန္းနဲ႔ ခ်ီသြားေတာ့မွာ။ ဒီေတာ့ ဘယ္ေတာ့ ကစားကစား ထပ္တူျဖစ္မွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီ ဂိမ္းဟာ လံုးဝလြတ္လပ္ျပီး ျဖစ္ခ်င္ရာ ျဖစ္ေနတာလား ဆုိေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဂိမ္းပရုိဂရမ္ရဲ႕ နိယာမေတြကုိ အတိအက်လိုက္နာျပီး ျဖစ္ေနတာ။

တစ္ဆင့္တက္ျပီး လက္ေတြ႕ေလာကက အျဖစ္တစ္ခုကုိ ယူသံုးျပီး determinism အေၾကာင္း (ဥပမာနဲ႔ စိတ္ကူးယဥ္ ေျပာၾကည့္ပါမယ္)။ ဥပမာ ဆုိေတာ့ ရွင္းရလြယ္ေအာင္ တအားရွႈပ္မယ့္ အပိုင္းကိုေတာ့ ခ်န္ထားခဲ့မယ္ေနာ္။

ထင္လင္းဦး အဖမ္းခံရတဲ့ ကိစၥဆိုပါစုိ႔။ ထင္လင္းဦးကုိ သူ႔ ဗီဇ (ဗီဇလုိ႔ပဲ အလြယ္သံုးလုိက္ပါရေစ။) ဗီဇကလည္း ျပဌာန္းမယ္။ လူ႔ဗီဇ ဆုိတာက နက္နဲ ရွႈပ္ေထြးပါတယ္။
ျပီးေတာ့ ထင္လင္းဦး ဆီမွာ ထင္ရာကုိ ထုတ္ေျပာတဲ့ သေဘာမ်ိဳးလည္း ရွိလိမ့္မယ္။ တစ္ခါတစ္ခါ အျမင္မေတာ္တာကုိ မေျပာပဲ မ်ိဳသိပ္ထားတဲ့ သေဘာမ်ိဳးလည္း ရွိလိမ့္မယ္။ မဟုတ္တာကုိ မဟုတ္မွန္းသိေအာင္ သူ႔ဗီဇနဲ႔ သူ႔ပတ္ဝန္းက်င္က သူ႔ကို ပုံသြင္းထားျပီးသား အေျခအေန ဆုိပါစုိ႔။ သူေဟာေျပာမယ့္ အခ်ိန္မွာ… သူ႔မွာ ထင္ရာထုတ္ေျပာမယ့္ သေဘာ (နံပါတ္တစ္ ပဲထားလိုက္ပါ)၊ ဒါမွမဟုတ္ မ်ိဳသိပ္ထားမယ့္ သေဘာ (နံပါတ္ႏွစ္ ဆုိပါစုိ႔)] သူ ေဟာေျပာခါနီး အခ်ိန္မွာ သူ႔ဦးေႏွာက္ထဲမွာ အံစာေခါက္လိုက္တဲ့ သေဘာမ်ိဳး ဆိုပါစုိ႔။ အံစာေခါက္တာမွ နံပါတ္ ၁(ထုတ္ေျပာခ်င္တဲ့စိတ္) မဲေပါက္ ပါေလေရာ။ (မွတ္ခ်က္။ ဒါက အလြယ္ေျပာတာေနာ္။ တကယ္က သူ႔ဆံုးျဖတ္ခ်က္အေပၚ သက္ေရာက္မယ့္ အျခား ပတ္ဝန္းက်င္ဆုိင္ရာ အခ်က္ေတြ အမ်ားၾကီး ရွိဦးမွာ။ အဲလို ရွိတယ္ဆုိေပမဲ့ ထင္လင္းဦးဟာ အျမဲတမ္းေတာ့ ထုတ္ေျပာဖုိ႔ခ်ည္း ဆံုးျဖတ္ျဖစ္မွာ မဟုတ္ဘူး။ ထုတ္မေျပာတဲ ့အခ်ိန္ေတြလည္း ရွိလိမ့္မယ္။ အဲဒီ တဒဂၤမွာ သူ႔ဦးေႏွာက္လွိႈင္းေတြရဲ႕ random အံစာေခါက္သလို သေဘာမ်ိဳး အဆံုးအျဖတ္လည္း ပါတယ္ပဲ ထားလိုက္ပါ) နံပါတ္ ၁ မဲေပါက္ပါေလေရာ။ ဒီေတာ့ ေျပာပစ္ ေဝဖန္ပစ္လိုက္ေရာ။

အဲဒီအခ်ိန္မွာ ပတ္ဝန္းက်င္ အေနအထားမွာက အဲလုိေျပာတာကုိ မၾကိဳက္တဲ့ အင္အားစု ၾကီးက အားေကာင္းေနေရာ။ ႏုိင္ငံေရး အေျခအေနေတြကလည္း အဲဒီ အင္အားစုၾကီးကို မ်က္ႏွာသာ ေပးေနတယ္။ ဒီေတာ့ ေထာင္ထဲဝင္ရေရာေပါ့။ အဲဒီျဖစ္စဥ္မွာ nature နဲ႔ nurture ရဲ႕ ျပဌာန္းမွႈကို ခံရတာကို ဗီဇနဲ႔ ပတ္ဝန္းက်င္ရဲ႕ ျပဌာန္းမွႈ ခံရတာကုိ ျမင္ေအာင္ အေသးစိတ္ စိတ္ကူး ၾကည့္ၾကည့္ပါ။ ဗီဇဆိုတာမွာ ထင္လင္းဦးရဲ႕ ဗီဇတင္ မကဘူး။ မဘသက သူေတြရဲ႕ ဗီဇ၊ မဘသကို အားေပးသူေတြရဲ႕ ဗီဇ။ ကမၻာ့အၾကမ္းဖက္မွႈေတြက လူေတြအေပၚ မဘသေတြအေပၚ သက္ေရာက္လာတဲ့ အေျခအေနေတြ။ အဲဒါေတြေပၚ အေျခခံျပီး ျဖစ္လာတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ေတြပါမယ္။ soft determinism ဆိုတာ အဲလုိ nature နဲ႔ nurture ရဲ႕ ျပဌာန္းမွႈကုိ ခံေနရတယ္လုိ႔ ေျပာတာပါ။ ဒါေပမဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြက ဒါပဲ ျဖစ္ရမယ္လို႔ က်ိန္းေသၾကီး ၾကိဳရွိေနတာေတာ့ မဟုတ္ဘး။ ျဖစ္ႏုိင္ေျခေတြ အမ်ားၾကီး ရွိေနတာ ။အဲဒီမွာမွ တစ္ဒဂၤေလးအတြင္းမွာ ျဖစ္သြားတဲ့ random သေဘာမ်ိဳးလည္း ပါဦးမယ္။

soft determinism ရဲ႕ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိခ်က္ကို ကူးျပရရင္
Soft Determinism is the theory that human behaviour and actions are wholly determined by causal events, but human free will does exist when defined as the capacity to act according to one's nature (which is shaped by external factors such as heredity, society and upbringing)

ေကာင္းကင္ကုိ (ေမ ၁၇ - ၂၀၁၅)
Facebook မွာ အရင္တင္ခဲ့တဲ့ ပို႔စ္ပါ။

ဓားေသြးေက်ာက္

အပ္ေၾကာင္းထပ္ေနတဲ့ အျမင္ေတြကုိ

မစင္ေတြလို… လူေတြပါခ်။

ေရာဂါေဟာင္းေလာင္းနဲ႔

တခ်ိဳ႕ ပညာရွိေခါင္းေတြမွာ

ဘက္စံုသံုး ညီမွ်ျခင္း တစ္ေၾကာင္းရွိေနသလား

ဘယ္အခ်ိန္ပဲၾကည့္လိုက္ၾကည့္လိုက္… ဒီအေတြးဘူတာပဲ ဆုိက္တယ္။

အေရးထဲ…

အလွဴပြဲက သီခ်င္းက

အရံခံုေပၚမွာေတာင္ ရွိမေနတဲ့ သူေတြကုိ

ေသြးပူေလ့က်င့္ခန္း ဆင္းခုိင္းျပန္တယ္။

ကမၻာေပၚက အၾကမ္းဖက္မွႈတိုင္း အတြက္

နတ္ဘုရားေတြကို အဆိပ္တစ္ခြက္စီ ကပ္ခ်င္တယ္။

အိပ္မက္ထဲမွာ

လူေတြရဲ႕ လက္ခ်က္နဲ႔

ဗုဒၶနဲ႔ မိုဟာမက္ ႏွစ္ဦးစလံုး

ဓားေသြးေက်ာက္လို ျပဳန္းလိုိ႔။  

ေကာင္းကင္ကုိ (၁၃ ေမ၊ ၂၀၁၅)

Hypocrite

ဘာသာမဲ့ဆိုျပီး ...

အျမင္ကတ္စရာ ေထြရာေလးပါးနဲ႔

ခ်ဥ္ဖတ္ဆရာ ေသနာေလးတစ္ပါးေရ

ဘဝင္ဟပ္လာေအာင္ ေစတနာေလးထားျပီး

ရင္ဘတ္တစ္ရာကုိ ေနရာေပးမွ

မင္းလူယဥ္ေက်းျဖစ္မွာတဲ့။

ခုေတာ့

သိပၸံပညာနဲ႔တိုင္းျပပံုက

ပိတ္ကန္ခ်င္စရာရုိင္းလွသတဲ့။

မိတ္ေဆြတစ္ေယာက္က ဆံုးမတယ္။

ဒါေပမဲ့….ေနာက္တစ္ရက္က်ေတာ့

အဲဒီမိတ္ေဆြပဲ ပလိန္းဆဲတယ္

နတ္ေတြကို “အစိမ္းသရဲ” တဲ့။

ေကာင္းကင္ကုိ (ေမ ၂၊ ၂၀၁၄)

ခြ(ဂြ)က်မွႈၾကီး

Free Will လား Determinism လား
အခန္းထဲမွာတင္ စၾကဝဠာ ပတ္တိုင္း 
ရုပ္ဝါဒကို လက္ခံမိခ်ိန္မ်ိဳးမွ
အနတၱကုိ ျမင္မိတယ္။ 
ဘယ္စာအုပ္မွ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ အစုိးမရဘူးေလ။
ေကာင္းကင္ကုိ (ႏိုဝင္ဘာ ၇၊ ၂၀၁၃)

မဲ့

မရွိတဲ့အရာ

ရွိေၾကာင္းသိေနၾကျခင္းက

ေလာကေနနည္းျဖစ္ေၾကာင္း

သိသြားတဲ့ တေယာက္မွာ

ေလာကေနနည္း မရွိေတာ့ဘူး။

လွည့္စားနည္းကုိ မသိမွ

မ်က္လွည့္ပြဲ ၾကည့္ရတာ စိတ္လွႈပ္ရွားမယ္။

အရြယ္ေရာက္လာသူ တစ္ေယာက္ဟာ

တူတူပုန္းတမ္း ကစားခြင့္ကုိ

ကေလးေတြကို ေပ်ာ္ေစခ်င္မွ ျပန္ရသလုိ….

အလြယ္မေလွ်ာက္ႏုိင္သူ တစ္ေယာက္ဟာ

အိပ္မက္ ယံုစတမ္း ကစားခြင့္ကုိ

မိတ္ေဆြေတြကုိ ေပ်ာ္ေစခ်င္မွ ျပန္ရတယ္။

ေကာင္းကင္ကုိ (ေအာက္တိုဘာ ၁၈၊ ၂၀၁၃)

၉၉၈၇၆၆

ကေလးေတြရဲ႕ စိတ္ႏွလံုးေတြ

ေရႊေရာင္ေတာက္ေရး

ေျမေတာင္ေျမွာက္ေပးဖုိ႔

သူတို႔ဆီ အပ္ၾကတယ္။

ေၾကာက္/မိုက္ တတ္သြားေပမဲ့

မဖြံ႕ျဖိဳးျပန္…

ခြံ႕အထုိးခံေလး

အညြန္႔ခ်ိဳးခံ လိုက္ရတယ္။

ေကာင္းကင္ကုိ

သက္သတ္လြတ္

ကုိယ္တိုင္က်ေတာ့ သူမ်ားသတ္ျပီးသား အသားကုိစားျပီး … "သားသတ္သမားေတြ၊ တံငါေတြ၊ ေမြးျမဴေရးသမားေတြ"ဟာ အကုသိုလ္ေကာင္ေတြ ဆိုတဲ့ ပံုစံမ်ိဳး တခ်ိဳ႕ လုပ္တတ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီ့လို အလုပ္ေတြကို သမၼာအာဇီဝ မျဖစ္ဘူးလို႔ သတ္မွတ္တတ္ၾကတယ္။

ကုိယ္က်ေတာ့ သူတို႔သတ္ထားတဲ့ အသားစားမယ္၊ အကုသိုလ္ကိုေတာ့ သတ္တဲ့သူ ယူလိမ့္မယ္ ဆိုတဲ့ စိတ္မ်ိဳးက တကုိယ္ေကာင္းဆန္လြန္းတဲ့ စိတ္မ်ိဳးလို႔ ထင္တယ္။ အဲဒီ့လိုလူ တခ်ိဳ႕က ေျပာၾကျပန္တယ္။ အသားျဖစ္ျဖစ္ အသီးအရြက္ျဖစ္ျဖစ္ အစားအစာကုိ တပ္မက္စိတ္ မပါဘဲ စားရင္ ျပီးေရာတဲ့။ အကုသိုလ္ မျဖစ္ဘူးတဲ့။ အဲဒါဆုိလည္း ဆီေတြဘာေတြ၊ တျခားအရသာေတြ ထည့္မေနဘဲ၊ ဟင္းေတြကုိ အရသာ အမ်ိဳးမ်ိဳးခ်က္မေနဘဲ ေရလံုျပဳတ္ စားၾကေရာေပါ့။ အခ်ိန္ကုန္ေတာင္ သက္သာဦးမယ္ေလ။ က်ေနာ့္အျမင္ေတာ့ သဘာဝၾကီးကေတာင္ သစ္သီးဝလံလို စားစရာေတြမွာ အရသာ မ်ိဳးစံု ေပးထားတာပဲ။ ဒီေတာ့ အစားအစာကို တပ္မက္ျခင္းေတြ၊ အရသာခံျခင္းေတြဟာ အႏၱရာယ္ရွိေလာက္တဲ့ အဆင့္အထိ တပ္မက္တာမ်ိဳး မဟုတ္ရင္ အျပစ္ကင္းတဲ့ ခံစားမွႈမ်ိဳး၊ သဘာဝက်တဲ့ စည္းစိမ္မ်ိဳးလို႔ပဲ က်ေနာ္ေတာ့ ခံယူတယ္။

တိရိစ ၦာန္ ေတြကုိ စားဖို႔ သတ္တာကိုက်ေတာ့ အျပစ္ေျပာ၊ ကုိယ္တုိင္က်ေတာ့လည္း သက္သတ္လြတ္ မစားသူ တေယာက္ကုိ “အဲဒါက ေရွ႕ေနာက္မညီဘူး၊ မင္း…သတၱဝါေတြကုိ သနားရင္ အသား မစားဘဲ ေနေပါ့။ ဒါဆို သတၱဝါေတြ အေရအတြက္ နည္းနည္းပဲျဖစ္ျဖစ္ အသက္ခ်မ္းသာရာ ရတာေပါ့” လို႔ သြားေျပာလိုက္ရင္ သူတို႔ ျပန္ေျပာေလ့ ရွိတာက “ငါတေယာက္တည္း အသား မစားဘဲ ေနလည္း တကမၻာလံုးက အသားစားေနမွာပဲ။ ဒီေတာ့ သားသတ္သမားေတြလည္း ရွိေနမွာပဲ။ ငါတေယာက္တည္း သက္သက္လြတ္ စားရံုနဲ႔ေတာ့ မထူးဘူး” လို႔ ျပန္ေျပာတတ္ၾကတယ္။ ဒါဆိုရင္ ျပန္ေမးခ်င္တာက စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ ခံယူခ်က္တို႔၊ သီလတို႔ ဆိုတာဟာ တကမၻာလံုး လုပ္ျခင္း မလုပ္ျခင္းနဲ႔ ဆိုင္လို႔လား။ ဥပမာ…တတိုင္းျပည္လံုး ျပည္သူပုိင္ ပစၥည္ေတြ ခုိးေနၾကရင္ ငါမခိုးလည္း တိုင္းျပည္အတြက္ ဘာမွ ထူးမွာမဟုတ္ဘူး ဆုိျပီး လိုက္ခုိးေတာ့မွာလား? တကမၻာလံုး ခုိးရင္ လိုက္ခုိးေတာ့မွာလား? Moral legitimacy ဆိုတာ သူမ်ားလုပ္ျခင္း မလုပ္ျခင္း၊ တကမၻာလံုး လုပ္ျခင္း မလုပ္ျခင္းနဲ႔ မဆိုင္ဘူး။ ကိန္းဂဏန္း အေရအတြက္နဲ႔ မဆိုင္ဘူးေလ။

ဒါေပမဲ့ သက္သတ္လြတ္ သမားက သားငါးသတ္ျဖတ္သူကုိ ေဝဖန္တာမ်ိဳးဆုိရင္ေတာ့ သဘာဝ က်ပါတယ္။ အဲဒီ့လို သက္သတ္လြတ္သမားေတြကိုလည္း အေပၚမွာေျပာခဲ့တဲ့ ေရွ႕ေနာက္မညီသူေတြက ေဒဝဒတ္ ဝါဒီေတြဆိုျပီး မညွာမတာ သမုတ္ၾကျပန္တယ္။

ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ တည္ေထာင္တဲ့ မာ့ခ္ဇူကာဘတ္ ကေတာ့ ေျပာင္းျပန္။ တတ္ႏုိင္သမွ် သက္သက္လြတ္ စားျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳးစားတဲ့ အေနနဲ႔ ကုိင္တိုင္ကိုယ္က် သတ္ထားတဲ့ အသားကိုမွ စားသတဲ့။ သူ႔ ဒႆနကေတာ့ ဒီလို။ လူေတြဟာ အသားကိုေတာ့ စားၾကေပမဲ့ ကုိယ္တိုင္ သတ္ခဲ့ၾကရတာ မဟုတ္ေတာ့ အဲဒီ့ အသားစားတဲ့ အခ်ိန္မွာ သတၱဝါတေကာင္ ေသရရွာျပီ ဆိုတဲ့အေတြးကို၊ သနားစရာျမင္ကြင္းေတြကုိ လ်စ္လ်ဴရွဳလိုက္ဖုိ႔၊ ေမ့ပစ္လိုက္ဖုိ႔ လြယ္တယ္တဲ့။ အဲလို အလြယ္တကူ ေမ့ပစ္၊ လ်စ္လ်ဴရွႈပစ္လိုက္တာဟာ တာဝန္မဲ့တာလို႔ မာ့ခ္ဇူကာဘတ္က ယူဆသတဲ့။ ဒါေၾကာင့္ ကုိယ္တိုင္သတ္တဲ့ အသားကိုပဲ စားေတာ့တယ္တဲ့။ ဟုတ္ပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္ ျမင္ေနရရင္ တိရစၦာန္ၾကီးၾကီး တေကာင္ေလာက္ကုိေတာင္ ေသြးထြက္သံယို မသတ္ခ်င္ေပမဲ့၊ အနိဌာရံု ျမင္ကြင္းေတြကို မျမင္ရဘူးဆိုရင္ လူတေသာင္းေလာက္ကို ေသေစမယ့္ အမိန္႔မ်ိဳး ခ်လိုက္ရရင္ေတာင္ အိပ္ေရးမပ်က္ၾကဘူး မဟုတ္လား။

သတၱဝါေတြကုိ စားဖုိ႔ သတ္ျခင္းကုိ သက္သတ္လြတ္ စားသူေတြက ေဝဖန္ ေထာက္ျပလာရင္ေတာ့ သူ႔ဟာနဲ႔သူ ေရွ႕ေနာက္ညီတာမ်ို႔ လက္ခံပါတယ္။ ဒါေတာင္မွ ကုိယ္တိုင္တစံုတခု လိုခ်င္လို႔၊ ကုသိုလ္လိုခ်င္လို႔၊ ဒါမွမဟုတ္ အကုသိုလ္ျဖစ္မွာကို ေၾကာက္လုိ႔ သက္သတ္လြတ္စား တာမ်ိဳးထက္ သတၱဝါေတြကို သနားတဲ့စိတ္သက္သက္နဲ႔ သက္သတ္လြတ္စားတာမ်ိဳးကုိပဲ ပုိေလးစားပါတယ္။ သက္သတ္လြတ္ စားျခင္းဟာ ဘာသာေရးေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ “လူေတြဟာ အသိဥာဏ္ အၾကီးဆံုးျဖစ္လို႔ ကုိယ့္ေလာက္ အသိဥာဏ္မရွိတဲ့ သတၱဝါေတြကုိ ညွာသင့္တယ္” ဆိုတဲ့ အေတြးမ်ိဳးနဲ႔ ဆိုရင္ေပါ့။
ေကာင္းကင္ကုိ

ပဋိပကၡ (၂)

သင္ခန္းစာ တခ်ိဳ႕ ပါတဲ့… 

ႏွစ္ေပါင္းေထာင္ေက်ာ္ေတြက

ေကာလဟလေတြ 

ေျပာရ ကာရ နဲ႔

ေမာၾက နာၾက။

ေကာင္းကင္ကုိ

(ကမၻာပ်က္မပ်က္ႏွင့္ ဘာသာေရး) (အလံုးစံုသိေသာ God ႏွင့္ အရာရာစြမ္းေဆာင္ႏုိင္ျခင္း တြဲျပီးရွိႏုိင္ မရွိႏုိင္) (အလံုးစံုၾကိဳတင္သိေသာဥာဏ္ႏွင့္ free will တြဲျပီးရွိႏုိင္ မရွိႏုိင္)

(ၾကိဳတင္သတိေပးလိုတာက ဒီပုိ႔စ္မွာ ဘာသာေရးေတြရဲ႕ ေရွ႕ေနာက္ညီမွႈ မညီမွႈကုိ ဆန္းစစ္တာေတြ ပါဝင္မွာျဖစ္တာကုိ သတိေပးလိုပါတယ္။)
(၁) တျခားႏုိင္ငံေတြမွာေတာ့ အေသအခ်ာမသိ။ က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံမွာေတာ့ ကမၻာပ်က္မပ်က္ကုိ NASA ရဲ႕ webstie မ်ိဳး သြားၾကည့္ၾကတာထက္ ဘာသာေရးရွႈေထာင့္ကေန ၾကည့္ျပီး ေတြးၾကတာ မ်ားပါတယ္။ အဲဒီ့လိုေတြးတဲ့ ေနရာမွာ တကယ္လည္း ကမၻာက ပ်က္စရာ မရွိေသးတာေၾကာင့္ ဘာသာေရးရွႈေထာင့္ကေန ထြက္လာတဲ့ result ေတြကေတာ့ မွန္ေနမွာပဲ။

(၂) ကြန္မန္႔တခုကို ဖတ္ျပီး ျပဳးမိတယ္။ စကားလံုးအတိအက် မမွတ္မိေပမဲ့ ကမၻာပ်က္မပ်က္ကို ဗုဒၶက အသိဆံုးတဲ့။ ဗုဒၶသာလွ်င္ ကမၻာၾကီးရဲ႕ အေစာဆံုး၊ အကုန္အသိဆံုး သိပၸံပညာရွင္ၾကီးတဲ့။ NASA ဆိုတာက Junior ေလးတဲ့။ (ဒီေနရာမွာ တခု စဥ္းစားမိတာက ဘာသာေရးေတြ အသီးသီးကသာ သိပၸံနည္းက် ဘာသာေရး ဆုိျပီး ဘာလုိ႔ သိပၸံကို အေလးထားျပီး ဂုဏ္ယူေနၾကတာလဲ။ ဘာေၾကာင့္ သိပၸံရဲ႕ အသိအမွတ္ျပဳမွႈ ေထာက္ခံမွႈ ကုိ ဘာသာဝင္ေတြက အေရးတၾကီး လိုအပ္ေနရတာလဲ။ သိပၸံကေတာ့ ရွင္းတယ္။ ဗုဒၶနည္းက် သိပၸံတို႔၊ ခရစ္ယာန္ နည္းက်သိပၸံတုိ႔၊ အစၥလာမ္နည္းက် သိပၸံတုိ႔ ဆုိတာေတြ မရွိဘူး။ ဘယ္ဘာသာေရးရဲ႕ နာမည္ကုိမွ ယူသံုးေနဖုိ႔ မလိုပါ) ျပီးေတာ့ ခုနက Comment ရွင္ ဆက္ေျပာထားတာက ေနာက္ဘုရားပြင့္ျပီးမွ ကမၻာပ်က္မယ္ တဲ့။ အဲဒါနဲ႔ ပတ္သတ္ျပီးေတာ့ က်ေနာ္ ဝတၳဳတပုဒ္ထဲမွာ ထည့္ေရးထားတာေလးကုိပဲ ျပန္ေကာ္ပီလုပ္ျပခ်င္ပါတယ္။ “ကမၻာမပ်က္ခင္မွာ ပြင့္မယ့္ ဘုရားေတြ အေၾကာင္း က်မ္းျပဳသူေတြ ေရးတာကုိလည္း ေတြးၾကည့္တယ္။ ယာဥ္ရထားေတြက ဆင္မင္း ၇,၀၀၀၊ ျမင္း ၁,၀၀၀ နဲ႔ ေမာင္းႏွင္မယ့္ ရာထားယာဥ္ေတာ္ ခုနစ္ရာတဲ့။

ပေဒသရာဇ္ေခတ္ရဲ႕ အေကာင္းဆံုးယာဥ္ေတြကို ၾကည့္ျပီး ေရးလိုက္တာျဖစ္ရမယ္။ တကယ္ဆို ကမၻာမပ်က္ခင္မို႔ ေခတ္မီယာဥ္ေတြပဲ ျဖစ္သင့္တာေပါ့။ ကမၻာမပ်က္ခင္မွာကုိပဲ လူေတြက ဟုိးေက်ာက္ေခတ္ကေန evolution နဲ႔ ျပန္စရမယ္ဆိုရင္ေတာ့လည္း မသိဘူးေပါ့”

အဲဒီ့လိုပဲ အုပ္ခ်ဳပ္မယ့္ စနစ္ကလည္း ေရွးေခတ္က အမတ္ေတြနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္မယ့္ ပေဒသ႐ာဇ္စနစ္၊ စၾကဝေတးမင္း ဆိုတာကလည္း တကမၻာလံုးကို ပုိင္ဆုိင္ဖုိ႔ မဆိုထားနဲ႔ အဲဒီ့ေခတ္က သူတို႔သိသေလာက္ မဇၥ်ိမ ေဒသေလး၊ အိႏၵိယ ကြက္ကြက္ကေလးကို ေျပာတာမ်ိဳးျဖစ္ေနတယ္။” ဒီေတာ့ ယုတၱိမရွိဘူးပဲ ဆုိရမွာေပါ့။ ဒီေနရာမွာ တခ်ိဳ႕က ေစာဒက တက္ႏုိင္တယ္။ တျခားလူေတြ ေလွ်ာက္ေရာထားတာေတြလည္း ပါတယ္လုိ႔။ ဒါဆိုရင္ ဒီပိဋကတ္ေတြထဲက ဒီပံုျပင္တပုဒ္ထဲမွာပဲ ပါတာခ်င္း အတူတူ ကိုယ္ႏွစ္သက္တဲ့ ဘုရားပြင့္မယ္ ဆိုတာက်ေတာ့ ဘုရားေဟာလို႔ လက္ခံႏုိင္ျပီး ခုနကလိုဟာေတြက်ေတာ့ ေရွးကတျခားလူေတြ ေလွ်ာက္ထည့္ထားတာလို႔ ဘယ္လိုအေထာက္အထားနဲ႔ ေျပာနုိင္ရတာလဲ? တကယ္က အကုန္လံုး တျခားလူေတြ အဆက္ဆက္ ေလွ်ာက္ေရးထားတာ ျဖစ္ႏုိင္သလို ႏွစ္ခုလံုး ဘုရားေဟာခဲ့တာလည္း ျဖစ္ႏုိင္တာပဲ။ ဒီေတာ့ ကုိယ္လက္ခံခ်င္တဲ့ အပိုင္းမွ ဘုရားေဟာ ဆိုျပီးေတာ့ လက္ခံျပီးေတာ့ မလက္ခံခ်င္တဲ့ အပိုင္းမွ ဘုရားေဟာ မဟုတ္ဘူးလို႔ (ဘာအေထာက္အထားမွ မပါဘဲ) ေျပာျခင္းကေရာ တရားနည္းလမ္းက်ပါသလား?

ကုိသိန္းျမင့္ဝင္းဆိုတဲ့ မိတ္ေဆြတေယာက္ ေရးဖူးသလို…. လူ႔သဘာဝအတိုင္း ကုိယ္လိုခ်င္တဲ့အခ်က္ကေလးကုိ ၾကိဳတင္ ေရြး၊ မလိုခ်င္တဲ့ အပိုင္းကုိ ပယ္ျပီးတဲ့အခါမွ….ကုိယ္ေရြးထားတာနဲ႔ ပယ္ထားတာကို အေထာက္အကူျပဳမယ့္ ဆင္ေျခဆင္လက္ေတြ လိုက္ရွာေနျခင္းနဲ႔ အတူတူပါပဲ။

ဒီေန႔လိုေခတ္မွာ လူအမ်ားၾကီး လက္ခံႏုိင္မယ့္ ဘုရားအသစ္ေတြ၊ တမန္ေတာ္အသစ္ေတြ မေပၚေတာ့တာကလည္း အေၾကာင္းရွိပါတယ္။ ဒီေန႔ေခတ္မွာက အရာရာကို ဆန္းစစ္မယ့္ သူေတြရယ္၊ စမ္းသပ္စစ္ေဆးမယ့္ မီဒီယာေတြရယ္ေၾကာင့္ ဘယ္သူမဆို perfect မျဖစ္ႏုိင္ဘူးဆုိတာ ထင္းထင္းၾကီး ေပၚလာမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အင္မတန္ ဥာဏ္ပညာၾကီးသူ ေပၚလာရင္ေတာင္ ဘုရားေတာ့ ျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။

ခုေခတ္ သိပၸံပညာရွင္ေတြ ေတြ႕ရွိသမွ်က ဗုဒၶဘာသာထဲမွာ ပါျပီးသားေတြခ်ည္းပဲ။ သူတို႔ကေတာင္ အကုန္မသိေသးဘူးလို႔ ယံုၾကည္သူမ်ားနဲ႔ ပတ္သတ္ျပီးေတာ့ ေျပာရရင္ ေက်ာ္စြာလင္း ေျပာဖူးတာကို သတိရပါတယ္။ အဲလိုသာဆိုရင္ ကမၻာေပၚမွာ ရွိတဲ့ တကၠသိုလ္ၾကီးေတြ ပိတ္လိုက္ျပီးေတာ့ ျမန္မာျပည္က ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းေတြမွာ စာလာသင္ၾကရံုပဲတဲ့။

တကယ္ေတြးၾကည့္ေတာ့လည္း ဟုတ္ပါတယ္။ ကုိယ့္ဘာသာေရးမို႔ ကုိယ္ပုိေတြးမိတတ္တာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ တကယ္က ဗုဒၥစာေပထဲမွာပါတဲ့ အနႏၱ စၾကဝဠာ ဆိုတာနဲ႔ ဒီေန႔ေခတ္ သိပၸံက စၾကဝဠာ ဆိုတာက တူတာမဟုတ္ပါ။ စာေပထဲမွာ ပါတဲ့ အနႏၱ စၾကဝဠာ ဆိုတာက တကယ္ေတာ့ ျမင့္မိုရ္ေတာင္လို ဟာေတြကို အေျခခံထားတဲ့ စၾကဝဠာပါ။ သိပၸံက infinite universe ဆိုတဲ့ အသံုးအႏွႈန္းကုိ ျမန္မာလိုမွာ အဲဒီ့ အနႏၱ စၾကဝဠာ ဆိုတဲ့ အသံုးအႏွႈန္းနဲ႔ စကားလံုး ဖလွယ္ျပီး သံုးလိုက္ေတာ့ ကာလ ေရြ႕လ်ားလာတဲ့အခါ ဗုဒၶစာေပထဲမွာ ပါခဲ့တယ္လို႔ တခ်ိဳ႕ ဆြဲေျပာၾက၊ တခ်ိဳ႕က ထင္လာၾကတာပါ။ သိပၸံက ေတြ႕ျပီးမွ ျဖစ္လာတဲ့ ဟာေတြပါ။

နဂိုတုန္းက လေပၚလူမေရာက္နုိင္လို႔ အမ်ားစုက ထင္ခဲ့ၾကတာ မဟုတ္လား။ ေရွးစာေပထဲမွာ အနႏၱ စၾကဝဠာ မေျပာနဲ႔ ၊ လကုိေတာင္ ေကာင္းေကာင္းရွင္းျပႏုိင္တာမွ မဟုတ္တာ။ အဲလိုပဲ အဏုျမဴ ဆုိတဲ့ စကားလံုးကို nucleus ဆုိတာ ေတြ႕လာျပီးမွ စကားလံုးဖလွယ္ၾက ဘာသာျပန္လုိက္ၾကေတာ့ က်မ္းစာထဲမွာ ပါဖူးသလိုလို ျဖစ္သြားတာေပါ့။ တကယ္က အေသးစိတ္ ဘာမွ မပါတဲ့အတြက္ တူတယ္လို႔ ေျပာစရာ လံုးဝ အေၾကာင္းမရွိပါ။

တကယ္ေတာ့လည္း ဘာသာေရးဆိုတာ စိတ္ျငိမ္းခ်မ္းေအာင္ အေထာက္အကူ ျပဳတဲ့ အလုပ္ပါပဲ။ သိပၸံကုိ မသိျခင္းကလည္း ဘာသာေရးရဲ႕ အျပစ္ မဟုတ္ပါ။

(၃) အလံုးစံု သိႏုိင္တယ္ ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သတ္ျပီး ေနာက္ တဆင့္ တက္စဥ္းစားၾကည့္ရေအာင္။ ဒီတခါ ထာဝရ ဘုရားသခင္ကို ယံုၾကည္တဲ့ ဘာသာေတြကေန စျပီး ေျပာၾကည့္ခ်င္ပါတယ္။ ထာဝရ ဘုရားသခင္က အရာရာကုိ စြမ္းတယ္၊ လုပ္ေပးႏုိင္တယ္ ဆိုျပီး God’s omnipotence လို႔ ေျပာၾကေလ့ ရွိတယ္။ စဥ္းစားၾကည့္ရေအာင္။ သူက အရာရာကို ဇာတ္ကြက္ခ်ျပီး ၾကိဳတင္ ဖန္ဆင္းထားတယ္ ဆုိတာ ဟုတ္ေနတယ္ပဲ ဆိုပါစုိ႔။ သူက အကြက္ခ်တဲ့သူဆိုေတာ့ ဘယ္သူဘာျဖစ္မယ္၊ ဘယ္သူဘယ္ေန႔ေသမယ္ ဆိုတာ ၾကိဳသိနုိင္မယ္ ဆိုပါေတာ့။ ၾကိဳအကြက္ခ်ထားမွ ၾကိဳသိႏုိင္မယ္ေလ။ ဒါဆိုရင္ God ဟာ သူသိထားတဲ့၊ သူျပဌာန္းထားတဲ့ ဘယ္သူဘာျဖစ္ ဆိုတာကို ေျပာင္းႏုိင္ပါဦးေတာ့မလား? ဒါဆိုရင္ God ဟာ ဘယ္သူဘယ္ေန႔မွာ အမိန္႔ေတာ္ခံယူ၊ ဘယ္သူဘယ္ေန႔မွာ ေသ၊ ဘယ္သူဘယ္ေန႔မွာ လက္ထပ္ ဆိုတာၾကီးကို ေျပာင္းေပးဖို႔ မျဖစ္ႏုိင္ေတာ့ဘူး။ သူ႔ကုိ ယံုၾကည္လာျပီး ဆုေတာင္းလာသူကုိ သူကိုယ္တိုင္ ေရးခဲ့တဲ့ နဂိုဇာတ္လမ္းကေန ေသြဖည္ျပီး ပိုေကာင္းေအာင္ လုပ္ေပးလို႔ မရေတာ့ဘူး။ လုပ္ေပးလိုက္ရင္ သူၾကိဳသိတယ္ဆိုတာက တလြဲၾကီး ျဖစ္သြားျပီေလ။ သူၾကိဳသိသြားျခင္းက မမွန္ေတာ့ဘူး။ ဒီေတာ့ God ဟာ အရာရာကို ၾကိဳသိေနတယ္ဆုိရင္ အရာရာကုိ မစြမ္းေတာ့ပါဘူး။ ဒီလိုိဆိုရင္ God က အရာရာကိုစြမ္းတယ္လို႔ ယူဆလိုက္ရင္ေကာ….ဒါဆိုရင္ သူ႔ကုိဆုေတာင္းလာသူေတြရဲ႕ ဆႏၵကုိ ျဖည့္ေပးဖုိ႔ အတြက္ သူၾကိဳေရးခဲ့တဲ့ ဇာတ္လမ္းကို ေျပာင္းေပးႏုိင္စြမ္း ရွိရမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ God ဟာ အနာဂတ္ကို ၾကိဳသိႏုိင္စြမ္း ရွိမွာ မဟုတ္ပါ။ ဒါဆိုရင္ God မတတ္ႏုိင္တာ ရွိကုိရွိရမယ္ ဆုိတာ ေသခ်ာေနပါျပီ။ ဒီေတာ့ All-knowing God နဲ႔ အရာရာကုိ စြမ္းႏုိင္ျခင္းဟာ တြဲျပီး မရွိႏုိင္ပါ။ ႏွစ္ခုလံုးရွိေနတယ္ ဆိုရင္ ေရွ႕ေနာက္မညီဘူးလို႔ပဲ ေျပာရမွာပါ။ (တကယ္ဆုိရင္ေတာ့ logic အရ အဲဒီ့ႏွစ္မ်ိဳးလံုး တြဲျပီး ရွိဖို႔ မေျပာနဲ႔ တမ်ိဳးမွ မရွိနုိင္ဘူးဆုိတာေတာင္ ထင္ရွားသြားပါျပီ။)

(၄) ဗုဒၶဘာသာဘက္ကုိ လွည့္ျပီး စဥ္းစားၾကည့္ရေအာင္။ ဗုဒၶက အေၾကာင္းေၾကာင့္ အက်ိဳး ျဖစ္ရတယ္ ၊ လုပ္မွ ရတယ္ ဆိုတာကို အေလးေပးတယ္လို႔ က်မ္းေတြက ဆုိၾကတယ္။ ဒါဆိုရင္ အေၾကာင္းတရားကိုေတာင္ မလုပ္ရေသးခင္မွာ အက်ိဳးတရားကို ေဟာတယ္ဆိုတာ သဘာဝ က်ရဲ႕လား။ က်ေနာ့္ တျခား ဝတၳဳတိုထဲကပဲ ေကာက္ႏုတ္ျပပါမယ္။ “ဗ်ာဒိတ္ေတြကိုပဲၾကည့္။ မီးနဲ႔ ၇ ၾကိမ္၊ ျပီးရင္ ေရနဲ႔ ၁ၾကိမ္ ေနာက္ျပီး ၆၄ ၾကိမ္ ေျမာက္က် ေလနဲ႔ ပ်က္မယ္ ဆိုတာေတြက အေသျပဌာန္းျပီးသား ေဖာ္ျမဴလာေတြလို ျဖစ္ေနတယ္။ ကမၻာၾကီး ဘယ္နည္းနဲ႔ ပ်က္မယ္ ဆုိတဲ့ ကိစၥဟာ လူသားေတြ ဒါမွမဟုတ္ သတၱဝါေတြရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မွႈေတြ အေပၚ မူတည္မေနဘဲ (သို႔မဟုတ္) လူသားေတြကုိယ္တိုင္ရဲက လက္ထဲမွာ ရွိမေနဘဲ သူေဟာတဲ့အတိုင္းဘဲ ျဖစ္ရမယ္ ဆုိတဲ့အတြက္ ပံုေသဇာတ္ညႊန္း ေရးထားသလိုၾကီး ျဖစ္ေနတယ္” အခု အစုိးရရဲ႕ ေလသံကုိ မွီးျပီး ဟာသလုပ္ရမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ေနာက္ကြယ္က ၾကိဳးကုိင္သူ ရွိသလို ျဖစ္ေနတယ္။ ဘုရားပြင့္မယ့္ နာမည္ေတြ၊ ေဒသေတြ ၊အပင္ေတြက အစ အေသးစိတ္ ၾကိဳတင္ ဇာတ္ညႊန္းခ်ထားသလိုၾကီး ျဖစ္ေနတယ္။ ဒီေနရာမွာ ပါရမီျဖည့္မွ ရတာလို႔ ေစာဒက တက္လို႔ ရေပမဲ့ ေရွးက ဘုရားေတြရဲ႕ ေဟာသမွ် ဗ်ာဒိတ္ေတြသာ ရာႏွႈန္းျပည့္ မွန္ေၾကးဆိုရင္၊ ဘုရားေတြ ေဟာထားတဲ့ ဗ်ာဒိတ္ေတာ္ေတြ “မွတပါး အျခားမရွိ” အဲဒီ့အတိုင္းပဲ ျဖစ္ရမယ္ဆိုရင္ ကုိယ့္ၾကမၼာကုိယ္ဖန္တီးခြင့္ ရွိတယ္ဆုိတာ ဘယ္ဟုတ္ႏုိင္ေတာ့မလဲ။ အေဟာခံရသူေတြရဲ႕ စိတ္ထားေတြ ေျပာင္းသြားျပီး လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ ေျပာင္းသြားရင္ အက်ိဳးဆက္ေတြ ေျပာင္းမသြားႏုိင္ဘူးလား။ ေျပာင္းသြားႏုိင္တယ္ဆုိရင္ ဘုရားေတြရဲ႕ ဗ်ာဒိတ္ေတြ လြဲျပီ။ ေျပာင္းမသြားႏုိင္ဘူး ဗ်ာဒိတ္ေတြ အတုိင္း ျဖစ္ရမယ္ဆုိရင္လည္း လူေတြမွာ ကုိယ့္ၾကမၼာကိုယ္ ဖန္တီးခြင့္ရွိတယ္ (free will) ရွိတယ္ဆုိတာက လြဲျပီ။ ရာႏွႈန္းျပည့္ေဟာသမွ်က မွန္ရမယ္ ေဟာတဲ့အတိုင္းက လြဲလို႔ တျခားျဖစ္ႏုိင္ေခ် မရွိဘူးဆုိရင္ လူေတြမွာ free will ရွိတယ္လို႔ ဘယ္လိုလုပ္ ေခၚႏုိင္ေတာ့မွာလဲ။ လူတေယာက္အတြက္ ဒါမွမဟုတ္ လူေပါင္းမ်ားစြာအတြက္ ကိုယ္လုပ္တာေတြေပၚ မူတည္ျပီး ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ေတြ အမ်ားၾကီး ပြင့္ေနတယ္ဆုိရင္ေတာ့ “ဗ်ာဒိတ္ေတြ ေဟာတဲ့အတိုင္း အကုန္လံုး မွန္ရမယ္” ဆိုတာက အဓိပၸါယ္ မရွိေတာ့ပါ။ ဒီေနရာမွာ စာက်က္တဲ့ေက်ာင္းသား စာေမးပြဲေအာင္မယ္လို႔ ေဟာတာမ်ိဳး ဆုိရင္ေတာ့ လက္ခံတယ္။ ဒါဆုိရင္လည္း စာေမးပြဲေအာင္မယ္ ဆိုတာကိုပဲ ေဟာလို႔ရမယ္။ အဲဒါမ်ိဳးက တြက္ခ်က္တာ။ ၾကိဳသိလို႔ ေဟာျခင္းမဟုတ္။ ဒီေတာ့ ခန္႔မွန္းတာဆုိေတာ့ လြဲတဲ့အခါလည္း ရွိကုိရွိရမယ္။ အဲ…စာၾကိဳးစားတဲ့ေက်ာင္းသားကုိ ဘယ္အပုဒ္ေတြမွာ အမွတ္ဘယ္ေလာက္ရျပီး စုစုေပါင္း အမွတ္ဘယ္ေလာက္နဲ႔ ေအာင္မယ္လို႔ ေဟာတာမ်ိဳးကက် အကုန္ၾကိဳသိသလို ျဖစ္သြားျပီ။ တြက္တာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ဗ်ာဒိတ္ေတြ အတိုင္းသာ အတိအက်ျဖစ္ေၾကးဆိုရင္ hard determinism ျဖစ္သြားျပီ။ ပြင့္လာမယ့္ ဘုရားေတြဆိုတာ မလြဲမေသ ပြင့္ရမွာမို႔၊ ငရဲက်မယ့္သူဟာလည္း ၾကိဳေဟာထားတဲ့အတိုင္းမလြဲမေသြ က်ကုိက်ရမွာမို႔ တကယ္ေလးေလးနက္နက္ စဥ္းစားၾကည့္ရင္ လူေတြ သတၱဝါေတြ အားလံုးဟာ ၾကိဳတင္ရွိျပီးသား ဇာတ္ညႊန္းထဲက ဇာတ္ေကာင္ေတြ အဆင့္ကုိ ေလွ်ာက်သြားလိမ့္မယ္။ ဥပမာ ဒီလူဟာ တရားရကို ရရမယ္ ဆုိပါစို႔။ ဒါဆုိရင္ တရားက ဗ်ာဒိတ္အတိုင္း (ေဟာတဲ့အတိုင္း) ရကုိ ရရေတာ့မွာမို႔ တရားကုိလည္း က်င့္ကုိ က်င့္ရေတာ့မယ္။ ဒီေတာ့ တရားက်င့္ျခင္းက free will နဲ႔ က်င့္တာမ်ိဳး မဟုတ္ေတာ့ဘဲ ရုပ္ရွင္ဇာတ္ညြန္း တခုမွာ ယုတၱိရွိေအာင္ တရားရမယ့္ဇာတ္လိုက္အတြက္ တရားက်င့္တဲ့ဇာတ္ဝင္ခန္း ထည့္ေပးတဲ့ အဆင့္မ်ိဳးပဲ ရွိေတာ့မယ္။ ဘာလို႔တုန္းဆုိေတာ့ အဲဒီ့အတုိင္းၾကီး ျဖစ္ကုိ ျဖစ္ရေတာ့မယ္လုိ႔ ဆုိထားတာကုိး။ ဒီေတာ့ free will နဲ႔ အလံုးစံုၾကိဳသိျခင္းဟာ mutually exculsive ျဖစ္ေနတဲ့ အတြက္ တခုမွန္ရင္ တခုမွားမွာပါ။ ဘယ္ဟာမွန္မယ္ ဘယ္ဟာမွားမယ္လို႔ေတာ့ မေျပာႏုိင္ပါ။ ((

(၅) က်ေနာ္ ဆုိလိုခ်င္တာက free will က မွန္ျပီး အလံုးစံု ၾကိဳသိႏုိင္ျခင္းက မွားတယ္လို႔ေတာ့ ဆိုလိုတာ မဟုတ္ပါ။ အဲဒီ့ႏွစ္ခု တြဲျပီး မရွိႏုိင္တာ၊ တြဲျပီး ရွိေနတယ္ဆုိရင္ ေရွ႕ေနာက္မညီဘူး ဆိုတာကုိ ဆိုလိုတာပါ။ ဒီေနရာမွာ philosophy မွာ determinism ဆိုတဲ့ ဟာ ရွိပါတယ္။ အရာရာက ျပဌာန္းျပီးသားေပါ့။ အဲဒါကလည္း God ကို ေထာက္ခံထားျခင္းေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ Nature နဲ႔ Nurture က အရာရာကို ျပဌာန္းထားတဲ့ သေဘာမ်ိဳးပါ။ အဲဒါကို ဆက္ေရးရရင္ ရွည္မွာမို႔လို႔ မေရးေတာ့ပါဘူး။ တကယ္က က်ေနာ္ဒီထဲက စာသားမ်ားမ်ားကို http://kaungkinko.blogspot.com/2012/01/free-will-determinism-by.html မွာ ေရးျပီးသားပါ။ အေၾကာင္းတုိက္ဆိုင္လာလို႔ ေနာက္ version တမ်ိဳးအျဖစ္ ေရးၾကည့္တာပါ။ (

(၆) က်ေနာ္ေျပာခ်င္တာ တခုရွိပါေသးတယ္။ ဘာသာေရးဆိုတာ အာဏာရွင္ စနစ္တခု မဟုတ္လို႔ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ အက်ိဳးသင့္ အေၾကာင္းသင့္ ေဝဖန္ခြင့္ ရွိသင့္ပါတယ္။ ေဝဖန္တာနဲ႔ ေစာ္ကားတာ မတူပါ။ က်မ္းေတြ အလိုအရဆိုရင္ေတာ့ ဗုဒၶရွိစဥ္အခါကလည္း ေမးခြန္းေတြ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ေမးခြင့္ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ပေဒသရာဇ္ ဘုရင္ေတြ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ေခတ္ေတြမွာေတာင္ မယံုၾကည္လို႔ ေမးခြန္းထုတ္တဲ့သူေတြ အမ်ားၾကီးပါ။ တကယ္ေတာ့ ဘာသာအားလံုး အကုန္ေကာင္းတယ္၊ သူ႔ဟာလည္းေကာင္းတယ္ ငါ့ဟာလည္း ေကာင္းတယ္ဆိုျပီး သေဘာထားျခင္းက ေရရွည္မတည္တံ့ႏုိင္တဲ့ ယာယီ ဟန္ေဆာင္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးမ်ိဳးပါ။ တကယ့္တကယ္ ဘာသာႏွစ္ခု ယွဥ္လာၾကတဲ့အခါ၊ အက်ိဳးေက်းဇူး ယွဥ္လာၾကတဲ့အခါ ဟန္ေဆာင္တာေတြ ေပ်ာက္ျပီး ျငိကုန္ၾကတာ မ်ားပါတယ္။ ဘာသာေရးေတြ ၾကားမွာျဖစ္ျဖစ္၊ ဘာသာဝင္ေတြနဲ႔ ဘာသာမဲ့ေတြ ၾကားမွာျဖစ္ျဖစ္ တကယ္ေရရွည္တည္တံ့မယ့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးမ်ိဳးက ဟန္ေဆာင္ပန္ေဆာင္ေတြ ေျပာမေနဘဲ သူ႔ဟာလည္း အားနည္းခ်က္ အားသာခ်က္ေတြရွိတယ္၊ ငါ့ဟာမွာလည္း အားနည္းခ်က္ အားသာခ်က္ေတြ ရွိတယ္ဆိုတဲ့ လက္ေတြ႕က်တဲ့ အယူအဆမ်ိဳးပါ။ ဒါမွ ကုိယ့္ဘာသာရဲ႕ အားနည္းခ်က္ေတြကို ေျပာလာၾကတဲ့အခါ ခံႏုိင္ရည္ရွိျပီး သေဘာထားၾကီးလာၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

by ေကာင္းကင္ကုိ (Facebook မွာ Friday, December 21, 2012 က တင္ခဲ့တဲ့ Note ပါ။)

ဘာသာမဲ့တေယာက္ ရွိခုိးတဲ့အခါ

တကယ္ေတာ့ ဘုရားတို႔ ဘာသာေရးတုိ႔ဆိုတာ က်ေနာ့္ အဘိဓာန္ထဲမွာ မရွိဘူး။

တကယ္လို႔ က်ေနာ္ ေစတီေတြမွာ ဘုရားရွိခုိးျပီဆိုရင္ျဖစ္ျဖစ္၊ Churchေတြ မွာ လိုက္ျပီး ဓမၼသီခ်င္းဆုိတာတို႔ ဆုေတာင္းတာတုိ႔ ျဖစ္ျဖစ္ လူမွႈေရး အရ ျဖစ္ေစ၊ တခါတခါ သူငယ္ခ်င္းေတြကို ခ်စ္လို႔ ျဖစ္ေစ လုပ္တာပါ။ ဘာသာမရွိတဲ့လူမို႔ ဘာသာေရးဆိုတာကုိ အေလးမထားေပမဲ့ တဘက္မွာ ငါဘယ္ေတာ့မွ ဘုရားရွိမခုိးဘူးလို႔လည္း အဓိဌာန္ျပဳမထားပါဘူး။ လူၾကီးမိဘေတြကုိ ရွိခုိးသလို တခါတခါ ဘုန္းၾကီးေတြ (သီလဂုဏ္နဲ႔လည္း ျပည့္စံုတယ္လို႔ ထင္ရတဲ့ အခါမ်ိဳးမွာ) ကိုယ္တေယာက္တည္းကြက္ျပီး ရွိမခုိးပဲ ေနျခင္းက ရုိင္းသလိုျဖစ္မွာစိုးတယ္လုိ႔ ထင္ရင္ ရွိခုိးလိုက္တယ္။ ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းလည္း သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ တူတူလုိက္သြား ျပီး (အေပ်ာ္သေဘာ) ဆုေတာင္းဖူးတယ္။ ဒါေပမဲ့ စိတ္ထဲက ဘာသာေရးကို ႏွစ္ႏွစ္ကာကာ ယံုၾကည္လို႔ေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ အဲလိုဆိုလို႔ ခုနကလုိ ဘုန္းၾကီးေတြကုိ ရွိခုိးတာ၊ Church ေတြမွာ လိုက္ျပီး ဓမၼေတးေတြ ဆိုတာ၊ ဆုေတာင္းတာေတြက ဟန္ေဆာင္လိမ္ညာခ်င္လို႔၊ ကုိယ့္အက်ိဳးအတြက္ ဘာသာေရးကို အလြဲသံုးစား အသံုးခ်ဖို႔ မဟုတ္ပါဘူး။ တခါတေလဆုိ ျပန္မေတြႏုိင္တဲ့ ဘုန္းၾကီးေတြကို ရွိခုိးတာမုိ႔ ကုိယ့္အတြက္ အက်ိဳးလိုလို႔ လုပ္တာ မဟုတ္ဘူး။ အဲလုိအခါမ်ိဳးေတြ မွာ ရည္ရြယ္တာက တျခားသူေတြလည္းစိတ္ခ်မ္းသာ၊ ကုိယ္လည္းစိတ္ခ်မ္းသာ...ျပီးေတာ့ ဘယ္သူ႕မွ မထိခုိက္တဲ့ အျပင္ ေနာက္ရင္ျပီးရင္ ျပီးသြားမွာပဲဆိုတဲ့ သေဘာထားနဲ႔ ရွိခုိးတာ။ တနည္းအားျဖင့္ ေျပာရရင္ သူမ်ားစိတ္ခ်မ္းသာေအာင္ ဝန္ေဆာင္မွႈ ေပးလိုက္တာပါ။ အဲဒါမ်ိဳးကုိ မခုိင္မာဘူးဆိုျပီး မႏွစ္သက္တဲ့လူလည္း ရွိခ်င္ရွိမယ္။ ဒါေပမဲ့ ခင္မင္ရင္းႏွီးတဲ့သူေတြ ကေတာ့ ကုိယ္ဘာသာမဲ့မွန္း သိၾကပါတယ္။ သူတုိ႔လည္း သိသိနဲ႔ church ေတြကုိ ေခၚတာပဲ။ မယံုၾကည္ေပမဲ့ ဘုရားေတြကုိ သြားျပီး ေစာ္ကားတာမွ မဟုတ္တာ။ မိတ္ေဆြေတြ၊ ဒါမွမဟုတ္ တခါတခါမွေတြ႕ရတဲ့ ဝါၾကီးသူေတြကို အရုိအေသေပးတာပဲဟာ။ ဒါေပမဲ့ လူတုိင္း ကုိယ့္လို လုပ္ရမယ္လို႔ေတာ့ မဆိုလိုပါဘူး။ ကုိယ္ အဲလို လုပ္တာကုိ တခ်ိဳ႕က သေဘာထားၾကီးတယ္လို႔ ျမင္ႏုိင္သလုိ တခ်ိဳ႕က ရပ္တည္ခ်က္ မခုိင္မာဘူးလို႔ သံုးသပ္ႏုိင္တယ္။ တကယ္ေတာ့ အဲဒီ့ႏွစ္ခုလံုး ရွႈေထာင့္တမ်ိဳးစီကေန မွန္တယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္တယ္။ က်ေနာ္က တခါတခါ အဲလိုလုပ္ရတာကုိ ႏွစ္သက္လို႔ လုပ္တာျဖစ္တဲ့အတြက္ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိေတာ့ သေဘာထားၾကီးတယ္လို႔ မထင္သလုိ ရပ္တည္ခ်က္ မခုိင္မာဘူးလို႔လည္း မထင္မိပါဘူး။ တခ်ိဳ႕ကလည္း စိတ္ထဲမပါဘဲနဲ႔ ဝင္ရွဳပ္တယ္လို႔ ထင္ခ်င္ထင္ႏုိင္ေသးတယ္။ အဲဒါမ်ိဳးသာ ေျပာလာရင္ေတာ့ ဘာမွျပန္ေျပာစရာ မရွိပါဘူး။ church ေက်ာင္းကုိ လိုက္တာတုိ႔၊ ဘုန္းၾကီးတရားနာတာတုိ႔ကလည္း က်ေနာ္ ယံုယံု၊ မယံုယံု သြားခြင့္ရွိတဲ့ က်ေနာ့္ အခြင့္အေရးပဲဟာ။

တဘက္မွာ ဘယ္သူ႔ကုိမွ မရွိခုိးႏုိင္ဘူးဆိုတဲ့ ဘာသာမဲ့ (ဒါမွမဟုတ္) ကုိယ့္ဘုရားကလြဲျပီး ဘာကိုမွ မရွိခုိးႏုိင္ဘူး ဆုိတဲ့ သူေတြကိုလည္း သူတုိ႔ ရပ္တည္ခ်က္မွာ ခုိင္ခုိင္မာမာ ရပ္တဲ့ အတြက္ ေလးစားတာပဲ။ ဘယ္ဘုရားကုိမွ ရွိမခုိးဘူး၊ ဘယ္သူ႔ကုိမွ မလိုက္ေလ်ာႏုိင္ဘူးလို႔ ဆံုးျဖတ္ထားတဲ့ ဘာသာမဲ့ တေယာက္မွာ အခက္အခဲေတြ ရွိႏုိင္တာမို႔ အဲလိုလူေတြကိုလည္း ေလးစားပါတယ္။ အဲလို ရပ္တည္ႏုိင္ဖုိ႔ ခက္ခဲပါတယ္။ တဘက္မွာလည္း အေရးမၾကီးတဲ့ ကိစၥုကုိ အစြဲအလမ္းထားမေနဘဲ သူမ်ားကို ဦးစားေပးႏုိင္ဖုိ႔ ဆုိတာလည္း ခက္ခဲပါတယ္။ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ သူမ်ားကုိ မထိခုိက္ေစတဲ့ ကိစၥေတြမို႔ ကုိယ့္ဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ ဘယ္လိုပဲ လုပ္လုပ္ အေရးမၾကီးပါဘူး။

ဒီေန႔ထိလည္း တခါတခါ လိုက္ေလ်ာျပီး လုပ္တတ္တဲ့ ကိစၥကုိ ေဝဖန္မယ့္သူ မၾကံဳဖူးေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ႏုိင္ငံမွာ ဘာသာမဲ့ ဆိုရင္ အထူးအဆန္းျဖစ္ျပီး ဘာသာမဲ့သူေတြရဲ႕ အေလ့အထ ေတြကုိ သိခ်င္တတ္ၾကတာမုိ႔ ၊ တခါတေလလည္း နားမလည္ဘဲ ကြန္ျမဴနစ္လုိ႔ စြပ္စြဲၾက၊ တိရစၦာန္နဲ႔ ႏွိဳင္းၾကတာမို႔….ဘာသာမဲ့ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ မတူေပမဲ့ က်ေနာ့္ရဲ႕ အေလ့အထကို မွ်ေဝလိုက္တာပါ။

တခုေတာ့ ရွိတယ္။ စာေရးရင္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ဘယ္သူနဲ႔မဆို ေလးေလးနက္နက္ ေဆြးေႏြးျပီဆုိရင္ေတာ့ အားမနာတမ္းေျပာတယ္။ လူတိုင္းနဲ႔လည္း မေဆြးေႏြးဘူး။ ေဆြးေႏြးထုိက္သူလို႔ ယံုၾကည္ရမွ ေဆြးေႏြးတယ္။ (ဒါမွမဟုတ္) အေပၚစီးကေန ေျပာလာလို႔ ျပန္ပက္ခ်င္မွ ျပန္ျငင္းတယ္။

စာေရးတဲ့အခါမ်ိဳးဆုိရင္ေတာ့ ဘယ္သူမဆို ဖတ္ႏုိင္သြားတာေပါ့ေလ။(ေကာင္းကင္ကုိ)

ကြဲျပားေသာတူညီမွႈ

ကြယ္လြန္သြားတဲ့ ဆရာတေယာက္ရွိတယ္။

သူသင္ေပးတဲ့ပညာ က်ေနာ္လုိက္မမီေပမဲ့ အရမ္းေက်းဇူးၾကီးတယ္။

တခ်ိဳ႕ေတြက ကုိယ္စုိက္လုိ႔ ကုိ္ယ္စားရတဲ့ ခ်ိဳျမိန္မွႈအတြက္… အေကာင္အထည္မဲ့ ဘုရားသခင္ကို ပူေဇာ္ၾကတယ္။

က်ေနာ္လား?

ကြယ္လြန္သြားတဲ့ဆရာရဲ႕ ဓာတ္ပံုေလးကုိ…နံနက္တုိင္းထမင္းေကၽြးရံုေလာက္ပဲ။

(ေကာင္းကင္ကုိ)

Free Thinker ကို ပံုေဖာ္ၾကည့္ျခင္း

Free Thinker ဆိုတဲ့ အသံုးအႏွႈန္းကုိ က်ေနာ္တေယာက္တည္းရဲ႕ ရွႈေထာင့္ကေန ပံုေဖာ္ၾကည့္တာပါ။ 

က်ေနာ္ Facebook groups ေတြထဲမွာ ေရးျပီး တင္ခဲ့တဲ့ post ကုိ ထပ္ျဖည့္ျပီး ေရးထားတာပါ။

Free Thinker ဆိုတာက ဘာသာေရး အယူဝါဒ တခုခုနဲ႔ အေသသက္ဆုိင္ေနျခင္းမ်ိဳး မဟုတ္တာ။ Free Thinker တေယာက္ဟာ အယူဝါဒေတြထဲက အစိတ္အပိုင္း မွန္သမွ်ကုိ လက္မခံဘဲ အားလံုးလိုက္ပယ္ေနတာ မဟုတ္ပါ။ တန္ဖိုးရွိတယ္လို႔ သိတဲ့ အပိုင္းကို လက္ခံျပီး တန္ဖိုးမရွိဘူးလုိ႔ သိတဲ့ အပုိင္းကို ပစ္ပယ္တာပါ။ 

အသိပညာကုိ ခ်စ္ျမတ္ႏုိးတဲ့သူဆုိရင္ ဘာသာေရးေတြအျပင္ ဘာသာေရး မဟုတ္တဲ့ အယူအဆေတြထဲကပါ သင့္ေတာ္ရာကုိလက္ခံ၊ မသင့္ေတာ္ဘူးလို႔ ထင္တာကုိ ပစ္ပယ္ပါလိမ့္မယ္။ Free thinker ဆုိတဲ့ စကားလံုးအတုိင္း သူ႔ ေရြးခ်ယ္မွႈ၊ မေရြးခ်ယ္မွႈ လက္ခံတဲ့အရာ၊ လက္မခံတဲ့ အရာေတြက အမ်ားနဲ႔ မတူေတာ့ဘဲ သူက individualist တေယာက္ ျဖစ္ေနလိမ့္မယ္။ အသိပညာမွန္သမွ်ကုိ ခ်စ္ျမတ္ႏုိးျပီး အယူဝါဒေတြ အားလံုးကုိ tool တခုခု အျဖစ္ပဲ သေဘာထားတဲ့သူေတြကို Free Thinker လို႔ ဆုိခ်င္ပါတယ္။ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဘယ္ tool ကုိသံုးမယ္ဆိုတာကုိ မိမိဘာသာ ဆံုးျဖတ္ရတဲ့အတြက္ ဘဝက စိတ္ဝင္စားစရာ ေကာင္းလာမယ္။ အႏုပညာ တရပ္လိုျဖစ္လာမယ္။ ဘာသာေရးေတြရဲ႕ အယူအဆေတြဟာ ဘာသာေရး တခုထဲမွာတင္ တခုနဲ႔ တခု ခ်ိတ္ဆက္ထားတာ မဟုတ္တဲ့အတြက္ တပုိင္းကုိ လက္ခံတာနဲ႔ က်န္တဲ့အပိုင္းကုိ လက္ခံလုိက္စရာမလို သလို တပုိင္းကုိ ပယ္တာနဲ႔ ေနာက္တပုိင္းကို လိုက္ပယ္စရာ မလိုပါဘူး။ အသံုးဝင္မယ့္ အပိုင္းကုိ ေရြးခ်ယ္ အသံုးခ်ယံုပါပဲ။

Free thinker ဟာ စဥ္းစားစရာေတြနဲ႔ပဲ ေပ်ာ္ေမြ႕ေနလိမ့္မယ္။ ေမးခြန္းေတြကို ေသသည္အထိ ဆက္တုိက္ ထုတ္ရင္း တတ္ႏုိင္သမွ် အသိဥာဏ္ေဘာင္ကုိ ခ်ဲ႕သြားလိမ့္မယ္။

Free thinker တေယာက္မွာ တခုခုကုိ အေသတိုက္ခုိက္စရာ တခုခုကုိ အေသကာကြယ္ေပးစရာ မရွိေတာ့ပါဘူး။ အယူအဆ တခုခုမွာ သူမၾကိဳက္တာေတြ႕ရင္ rational arguments ေတြနဲ႔ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေဝဖန္ခ်င္ ေဝဖန္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ Free thinker တေယာက္ဟာ ဘယ္အယူအဆကုိမွ အသားလြတ္ ပုတ္ခတ္မွာ မဟုတ္ပါ။ 

သူအသိပညာလုိ႔ ထင္တဲ့အပုိင္းေတြကုိေတာ့ဘယ္ဘာသာ ဘယ္အယူအဆထဲမွာ ပါေနေန ျမတ္ႏုိးလိမ့္မယ္။ Free Thinker ဆိုတာ ဘယ္ဘာသာေရးနဲ႔မွ ဆိုင္မေနနဲ႔အတြက္ ကုိယ့္ကဗ်ာကုိ ကုိယ္စပ္ရတဲ့သူ။ ကုိယ့္စာအုပ္ကို ကုိယ္ေရးေနတဲ့သူ။ ကုိယ့္ဘဝေနနည္းကုိ ျဖတ္ညွပ္ကပ္ျပီးေတာ့တဖံု၊ စဥ္းစားဆင္ျခင္ျခင္းအားျဖင့္ပါ တည္ေဆာက္ေနတဲ့သူ။

Free Thinker တေယာက္ဟာ ဘာသာေရး ထဲက ပံုျပင္လုိလို ဟာေတြကုိေတာ့ တကယ့္အျဖစ္အပ်က္လုိ႔  ယံုေနမွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီ့ ပံုျပင္ ကုိေတာ့ အသံုးမက်တဲ့ဟာ အျဖစ္ မျမင္ဘဲ တန္ဖုိးရွိတာ အျဖစ္ျမင္မယ္။ Surrealism အနုပညာ တရပ္အျဖစ္ ျမင္ခ်င္လည္း ျမင္္မယ္။ ျပီးရင္ အေကာင္းဘက္ကေရာ အဆိုးဘက္ကေရာသံုးသပ္မယ္။ 

ဥပမာ ေဝသႏၱရာဇာတ္ေတာ္ကုိ ဆုိရင္… ပါရမီျဖည့္တဲ့ေနရာမွာ အယုတ္အလတ္အျမတ္ ေရြးမေနဘဲ လွဴရမယ္။ ကုိယ့္ရဲ႕ ဒါနပါရမီ (ဒါမွမဟုတ္ တျခားပါရမီေတြ ျဖည့္မွႈဟာ) တျခားပုဂိၢဳလ္ေတြရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကုိ မူတည္မေနဘဲ (ဥပမာ...သူေကာင္းမွ ကုိယ္ျပန္ေကာင္းမွာမ်ိဳး၊ သူေတာ္ေကာင္းကုိမွ လွဴမယ့္ဟာမ်ိဳး မဟုတ္ေတာ့ဘဲ) သူေကာင္းေကာင္း မေကာင္းေကာင္း ဘယ္သူ႔ကိုမဆုိ ကုိယ္ေကာင္းမယ္ ဆုိတဲ့ စိတ္ဓာတ္မ်ိဳးရေအာင္ ေလ့က်င့္ဖုိ႔ သင္ခန္းစာ ေပးတာလို႔ ျမင္တယ္။ ေနာက္ျပီးေတာ့ ပါရမီျဖည့္သူဟာ ဘာကုိမွ တပ္မက္စြဲလမ္းမေနဖုိ႔ လုိတယ္လို႔ သင္ခန္းစာ ေပးခ်င္တာလို႔ ျမင္တယ္။ မဟာဇနက ဇာတ္ဆုိလည္း မဆုိင္တဲ့နတ္ေတြဆီ ရွိခုိးမေနဘဲ လက္ေတြ႕က်က် လုပ္ရင္ ေအာင္ျမင္တယ္ဆုိတာရယ္၊ ဇြဲဆုိတာ အဆံုးစြန္ထိ အဲလိုရွိရတယ္ ဆိုတာမ်ိဳးရယ္ကုိ နိမိတ္ပံုနဲ႔ သင္ခန္းစာေပးတယ္လုိျမင္တယ္။ တဘက္မွာလည္း အေကာင္းခ်ည္းေတာ့ ျမင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ပံုျပင္ေတြရဲ႕ ေပ်ာ့ကြက္ေတြကို လည္း စဥ္းစားမွာပဲ။ ေဝသႏၱရာဇာတ္မွာဆုိရင္ အရင္ေခတ္က လူေတြက သားသမီးကုိ ကုိယ္ပုိင္ပစၥည္းအျဖစ္ သေဘာထားျပီး ရက္ရက္စက္စက္ လွဴလိုက္တယ္၊ ယဇ္ပူေဇာ္ပံု ဆန္ဆန္လုပ္လုိက္တယ္လို႔ ျမင္မယ္။ အဲဒါကလည္း အဲဒီ့ေခတ္ရဲ႕ စံနဲ႔ေတာ့ ရက္စက္မွႈ မမည္ေလာက္ဘူး။ ခုေခတ္စံနဲ႔ ဆုိရင္ေတာ့ Human trafficking ေတြ child rights ေတြနဲွ႔ ျငိေနတယ္။ အဲဒီလို ပံုျပင္ေတြကုိ ေလ့လာျခင္းအားျဖင့္ အဲဒီ့ေခတ္က စံႏွႈန္းေတြရယ္၊ စံႏွႈန္းေတြ evolution ျဖစ္လာပံုရယ္ကုိ ျမင္လာလိမ့္မယ္။ ပံုျပင္ေတြ ျဖစ္ပါေစ ဦးေတာ့ ဘယ္ဘက္က သံုးသပ္သံုးသပ္ ကုိယ့္အတြက္ စဥ္းစားေတြးေခၚစရာ ရတာက အျမတ္မုိ႔လား။  ဒါေပမဲ့ တဘက္မွာ ပံုျပင္ေတြ၊ ပံုျပင္ထဲက ငရဲေတြကုိ တကယ့္အျဖစ္အပ်က္ေတြ သဖြယ္ သူ႔ကုိ တရားေသးၾကီး ေျပာလာရင္ေတာ့ ျပံဳးေနပါလိမ့္မယ္။

ပံုျပင္ကုိ တကယ္ထင္ျပီး လံုးဝ ေဖာက္ထြက္မေတြးႏုိင္ေအာင္၊ မေဝဖန္ရဲေလာက္ေအာင္ ပိတ္မိေန၊ ယံုေနရင္လည္း Free Thinker မဟုတ္ႏုိင္သလို တဘက္မွာ မင္းတုိ႔ ပံုျပင္ၾကီးက ယုတၱိမရွိဘူးဆုိတာနဲ႔ေလာက္တင္ ရပ္ေနရင္လည္း Free Thinker ဆိုတဲ့ ဂုဏ္ပုဒ္နဲ႔ ညီမွာ မဟုတ္ပါဘူး။

Free Thinker တေယာက္ဟာ ဘာသာေရးေတြ၊ အယူအဆေတြ ဆီကေန အသိပညာေတြရတဲ့အတြက္ ဆရာဆုိတာေတာ့ ရွိတယ္။ ဆရာတေယာက္ေတာ့ မကတဲ့ သေဘာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ဆရာေျပာသမွ် ေခါင္းျငိမ့္ေနမွာ မဟုတ္ဘဲ ဆရာရဲ႕ ဟာကြက္ကုိလည္း ရွာေနလိမ့္မယ္။

Free Thinker တေယာက္အတြက္ ဘယ္လိုစာမ်ိဳးကမွ အဆိပ္မဟုတ္ဘူး။ စာေတြ အယူအဆေတြကို မစဥ္းစားဘဲနဲ႔ အလြယ္တကူ လက္ခံလိုက္မွာ မဟုတ္တဲ့အတြက္ ဘယ္စာကမွ သူ႔ကို အဆိပ္မသင့္ေစဘူး။

Free Thinker တေယာက္ဟာ ဘာသာေရးတိုင္းကုိ အထုိက္အေလ်ာက္ ေလးစားလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ သူရဲ႕ေလးစားမွႈဟာ ဘာသာေရးေတြကို ေဝဖန္ျခင္း၊ မေဝဖန္ျခင္းနဲ႔ေတာ့ သက္ဆိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ ဘာသာေရး အယူအဆ တခုခုဟာ အမွန္တရား ရွာေဖြမွႈ လမ္းမမွာ လာျပီး ပိတ္ဆို႔ေနရင္၊ သိပၸံနယ္ပယ္ကုိ က်ဴးေက်ာ္လာရင္ Free Thinker တေယာက္ဟာ ေဝဖန္မွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဝဖန္ေပမဲ့ ဘာသာေရးေတြကို ဘယ္ေတာ့မွ အသားလြတ္ ပုုတ္ခတ္ဆဲဆိုမွာ မဟုတ္ပါဘူး။

Free thinker တေယာက္ဟာ ဘာသာေရးနဲ႔ ပတ္သတ္ရင္သာ အေတြးအေခၚ လြတ္လပ္ပြင့္လင္းတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ႏုိင္ငံေရး အေတြးအေခၚေတြ၊ အႏုပညာနဲ႔ ပတ္သတ္တဲ့ အေတြးအေခၚေတြ အပါအဝင္ ေနရာအားလံုးမွာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေတြးေတာႏုိင္သူ ျဖစ္ရမယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ အႏုပညာရပ္နဲ႔ ဥပမာေပးရရင္ အႏုပညာနဲ႔ ပတ္သတ္လာရင္ အႏုပညာဝါဒ အားလံုးကုိ အသံုးခ်စရာ tool ေတြ အျဖစ္ပဲ ျမင္ပါလိမ့္မယ္။ ဂႏၴဝင္ပံုစံမွ အႏုပညာ ဆိုတာမ်ိဳး၊ ေမာ္ဒန္၊ ပုိ႔စ္ေမာ္ဒန္ မွ အႏုပညာဆိုတာမ်ိဳး ေဘာင္ခတ္ေနမွာ မဟုတ္ပါ။ အႏုပညာေျမာက္ေရးအတြက္ နည္းစနစ္အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ tool အမ်ိဳးမ်ိဳးကုိ ဖန္တီးသူ ပုိင္ႏုိင္သလို အဆင္ေျပသလုိ အသံုးခ်ဖုိ႔ပဲ လိုအပ္တယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ဂႏၴဝင္နည္းစနစ္လည္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္၊ surrealism ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ tool ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးေပါင္းစပ္ျပီး ဖန္တီးထားတာလည္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ အဓိကက ဖတ္ရွႈသူ ခံစားသူရဲ႕ စိတ္မွာ အႏုပညာေျမာက္သြားရင္ အႏုပညာလုိ႔ သတ္မွတ္လိုက္တာပါပဲ။ 

တခ်ိဳ႕ေတြ ေျပာသလို အႏုပညာကိုမွ မခံစားတတ္ရင္ လူမဟုတ္ေတာ့ သလိုလို၊ အႏုပညာ မခံစားတတ္တဲ့သူနဲ႔ စကားမေျပာခ်င္သလိုလိုေတြလည္း Free thinker တေယာက္မွာ မရွိပါ။ အဲလုိ ရွႈေထာင့္ တခုတည္းကိုၾကည့္ျပီး လူတေယာက္ကို တန္ဖုိးျဖတ္သူေတြဟာလည္း ဘာသာေရးအစြန္းသမားေတြနဲ႔ အတူတူပါပဲ။ ငါတုိ႔ ကုိးကြယ္တာ ငါတုိ႔ ျမတ္ႏုိးတာကို မင္းတုိ႔ မကုိးကြယ္ မင္းတုိ႔ မျမတ္ႏုိးဘူးဆိုရင္ မွားေနတယ္လုိ႔ တဘက္သတ္ စြပ္စြဲေနတာနဲ႔ အတူတူပါပဲ။ Free thinker တေယာက္ဟာ ကုိယ္ခ်စ္ျမတ္ႏုိးတဲ့ အရာေတြကို သူမ်ားက ခ်စ္ျမတ္ႏုိးျခင္း မရွိလည္း လက္ခံႏုိင္ပါတယ္။ လူတေယာက္ကို ဘာသာေရးတခုတည္း၊ အႏုပညာ တခုတည္းကုိ ၾကည့္ျပီး ဘယ္ေတာ့မွ တန္ဖုိးျဖတ္မွာ မဟုတ္ပါ။ Free Thinker တေယာက္မွာ လူမ်ိဳးေရးအရခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း၊ ေဒသစြဲအရ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းေတြလည္း ရွိမွာ မဟုတ္ပါ။ Free thinker လူကိုလူအျဖစ္ပဲ ျမင္ပါလိမ့္မယ္။ 

Free thinker ဆိုေပမဲ့ အႏုအရင့္ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ ကြဲေနပါလိမ့္မယ္။ အယူအဆ အေသးစိတ္ေတြလည္း တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ ကြဲေနပါလိမ့္မယ္။ တဘက္မွာ Free thinker ဆိုတာဟာ အေတြးအေခၚေတြ relatively free ျဖစ္လို႔သာ သံုးႏွႈန္းျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေလာကမွာ အဆံုးစြန္ထိ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေတြးေခၚက်င့္သံုးခြင့္ကေတာ့ ဘယ္ေတာ့မွ ရမွာမဟုတ္တာကုိ နားလည္ပါတယ္။ (ဥပမာ… society ရဲ႕ လႊမ္းမိုးမွႈကုိလည္း တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ ခံရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာေတာ့ ေရွးရုိးစြဲ အေတြးအေခၚေတြ၊ society မွာ အရုိးစြဲေနတဲ့ အယူအဆေတြထဲကေန ေဖာက္ထြက္ပါလိမ့္မယ္။) ပံုေသ မရွိႏုိင္ပါ။ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္လည္း မတူႏုိင္ပါ။ Free thinker ဆိုတာမွာ လြတ္လပ္စြာ ေတြးေခၚသူကုိပဲ ဆုိလိုတာပါ။ Free ျဖစ္ျခင္းနဲ႔ မွန္ျခင္းမွားျခင္းကလည္း မသက္ဆုိင္ပါ။ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ဆံုးျဖတ္ေတြးေခၚရတဲ့အတြက္ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ free thinker က မွားသြားႏုိင္ျပီး free thinker မဟုတ္သူက မွန္ခ်င္မွန္ေနပါမယ္။ ဒါေပမဲ့ free thinker မဟုတ္သူရဲ႕ အမွန္အမွားဟာ သိျမင္လုိ႔ မွန္ျခင္းမွားျခင္းမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ အယူဝါဒေတြကုိ အေသလုိက္နာရာက ျဖစ္လာတာမို႔ ပညာမတိုးႏုိင္ပါ။ Free thinker ကေတာ့ လြတ္လပ္စြာေတြးေခၚေနသူ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေရွွ႕ကုိ ေျခလွမ္းေနပါတယ္။

ဘာသာေရးေတြကုိ ယံုၾကည္သူေတြ အေပၚမွာ free thinker တေယာက္အေနနဲ႔ အျမင္က…သူတို႔လည္း သူတုိ႔အတြက္ အက်ိဳးရွိမယ္ ထင္တဲ့ tool ကုိ သံုးေနတယ္လုိ႔ သေဘာထားတဲ့အတြက္ အျပစ္ေျပာစရာ မရွိပါ။ ဘာသာေရးေၾကာင့္ စိတ္ေကာင္းေမြးႏုိင္သူေတြကို ေတြ႕ရတဲ့အခါ ဝမ္းသာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတုိ႔ရဲ႕ စည္းကုိေက်ာ္လာျပီး တျခားလူကုိ သူတုိ႔လက္ခံထားတဲ့ အယူအဆေတြနဲ႔ လာတိုင္းရင္ေတာ့ မၾကိဳက္ပါ။ ဘာသာေရးအတြက္ ရန္ျဖစ္ၾကတာ၊ ခြဲျခားဆက္ဆံတာ၊ မီးမ်ားမီးႏုိင္…ေရမ်ားေရႏုိင္ဝါဒနဲ႔ အႏုိင္က်င့္ၾကတာကိုလည္း မႏွစ္ျမိဳ႕ပါ။  

လြတ္လပ္စြာေတြးေခၚမွႈနဲ႔ ပတ္သတ္ျပီး ကာလာမသုတ္ ဟာ ေတာ္ေတာ္နာမည္ၾကီးပါတယ္။ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ေဖာ္ျပရရင္ “ေျပာသံၾကားရံုနဲ႔ အတည္မယူနဲ႔။ အစဥ္အဆက္စကားျဖစ္ရံု၊ စာအုပ္ထဲမွာ ပါရံု၊ ၾကံဆေတြးေတာလို႔ရရံု၊ ဆရာသမားစကားျဖစ္ရံု ေတြနဲ႔ အတည္မယူနဲ႔၊ မိမိကုိယ္တုိင္ သိေအာင္ၾကိဳးစား” ဆုိတဲ့ သေဘာမ်ိဳးနဲ႔ အမ်ားက ေျပာတတ္ၾကပါတယ္။ က်ေနာ္စံထားခ်င္တဲ့ Free thinker ဆိုတာဟာ ကာလာမသုတ္ကုိေတာင္ ကာလာမသုတ္နဲ႔ ျပန္သံုးသပ္မယ့္သူမ်ိဳးပါ။ ဘယ္ေလာက္အတိုင္းအတာအထိ ကာလာမသုတ္အေပၚ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိမွႈေတြ မွန္ကန္သလဲ၊ အဲဒါကုိ လက္ကုိင္ထားရင္ ေကာင္းက်ိဳးဆုိးက်ိဳးေတြ ဘယ္လိုရွိမလဲ ဆိုတာကအစ ျပန္သံုးသပ္မယ့္ free thinker မ်ိဳးပါ။ ကာလာမသုတ္ကုိ တခ်ိဳ႕လူေတြ အဓိပၸါယ္ဖြင့္သလုိ “ကိုယ္တုိင္သိမွ ေသခ်ာယံုရမယ္” ဆိုတာကိုလည္း ေနရာတကာမွာ လက္ကုိင္ထားဖို႔ လိုမွာ မဟုတ္ပါ။ စကားကပ္ေျပာသူေတြနဲ႔ ၾကံဳရတတ္ပါတယ္။ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ကုိ လက္ခံျခင္းမ်ိဳး၊ လေပၚကုိ လူေရာက္တယ္ဆုိတာကုိ လက္ခံျခင္းမ်ိဳး၊ သိပၸံစမ္းသပ္ခ်က္ေတြကုိ လက္ခံေၾကာင္း ေျပာရင္ “မင္းကုိယ္တုိင္ သိတာလား၊ မင္းကုိယ္တုိင္ စမ္းသပ္တာလား” ဆိုျပီး ျပန္ေမးတာ မ်ိဳးနဲ႔ ၾကံဳရတတ္ပါတယ္။ စာအုပ္ေတြထဲက ဘာသာေရးေတြ၊ စာအုပ္ေတြထဲက သမုိင္းေတြကို မ်က္ေစ့မွိတ္ လက္ခံျခင္းမ်ိဳးနဲ႔၊ သိပၸံစမ္းသပ္ခ်က္ေတြကို လက္ခံျခင္းမ်ိဳးက မတူပါ။ သိပၸံစမ္းသပ္ခ်က္ေတြဟာ တိက်တဲ့ စည္းမ်ဥ္းေတြနဲ႔ အၾကိမ္ၾကိမ္ အစမ္းသပ္ခံျပီးသားမို႔၊ တိက်တဲ့ စနစ္ေတြကို ျဖတ္သန္းလာျပီးသားမို႔ အဲဒါေတြကုိ လက္ခံျခင္းနဲ႔ ဘာသာေရးေတြ တခ်ိဳ႕သမုိင္းေတြထဲက ဒ႑ာရီေတြကုိ လက္ခံျခင္းမ်ိဳးက လံုးဝမတူနုိင္ပါ။ 

Free thinker တေယာက္ဟာ သိပၸံေတြ၊ logic ေတြကို လက္ခံတယ္ဆိုေပမဲ့ သိပၸံေတြ၊ ေလာဂ်စ္ေတြရဲ႕ ေဘာင္ခတ္ထားခံရတဲ့ ရုပ္ဝါဒီ တေယာက္ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ အႏုပညာေတြကို ခ်စ္ျမတ္ႏုိးသလို၊ လူသားေတြ ေကာင္းက်ိဳး..ပုိက်ယ္ျပန္႔လာရင္ေတာ့ ေလာကေကာင္းက်ိဳးကို ျဖစ္ေပၚေစမယ့္ အရာမွန္သမွ်ကုိ တန္ဖိုးထားပါတယ္။ Free thinker တေယာက္ဟာ ကုိယ္ခ်င္းစာတရား+သိပၸံ+ေလာဂ်စ္+လူမွႈေရးေတြကုိ လက္ကုိင္ထားျပီး ဟန္ခ်က္ညီညီ အသံုးခ်နုိင္ဖုိ႔ လိုတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘဝမွာ ပံုေသမဟုတ္တဲ့ ေလာကဓံေတြ၊ ပံုေသမဟုတ္တဲ့ ျပႆနာေတြကုိ ရင္ဆိုင္ၾကံဳေတြ႕ရမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ပံုေသနည္းေတြ၊ ပံုေသနီတိေတြေတာ့ အဆင္သင့္ မရွိႏုိင္ပါ။ စမ္းတဝါးဝါးနဲ႔ပဲ တတ္ႏုိင္သမွ် ခရီးသြားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ 

အေပၚမွာ က်ေနာ္ေရးခဲ့တာေတြ အားလံုးကုိ က်ေနာ္ အျမဲလက္ခံက်င့္သံုးေနႏုိင္ျပီလို႔ မဆိုလိုပါ။ က်ေနာ္ ထားရွိတဲ့ စံေတြ ျဖစ္ျပီး အဲဒီ့အတိုင္း တတ္နုိင္သမွ် က်င့္သံုးေနထုိင္ ဖို႔ေတာ့ အျမဲ ၾကိဳးစားပါတယ္။ အျမဲလည္း ၾကိဳးစားေနမွလည္း ျဖစ္မယ့္အရာပါ။  (by ေကာင္းကင္ကုိ)